İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ilmi*

863
geçiş
319,8
milyonda
12
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi861351,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,91

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ilmi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hendese648911,118,137,97659,0
usturlâb443910,648,786,62525,5
hadîs3911510,357,056,20318,8
nücûmda353210,328,745,90418,0
nücûm293010,068,565,37337,5
hey’et20389,517,684,45186,3
haberdâr211049,476,304,52146,5
tecvîd19159,478,954,35226,8
kitâbı223019,274,844,53106,6
mi‘mârîde16139,238,913,99191,0
üstâdı255659,164,114,7196,5
mi‘mârîden15119,149,063,87179,1
ledün15129,138,933,87179,1
cerri14139,038,723,73167,1
edvâr14209,028,103,73142,7
mübâhasei13308,907,403,58114,2
görülür13348,897,223,58110,1
kâmil321.4468,833,115,0082,2
bekavli152248,824,713,7370,1
fıkıh1288,829,203,46143,3
tıbda12108,828,873,46143,3
mâlik217938,703,374,1460,7
inşâda1198,698,903,31131,3
hendesede11108,698,753,31131,3
mi‘mârî11148,688,263,31116,8
eskâl11248,677,483,3098,3
asr11618,616,143,2774,0
arûzda1078,569,123,16119,4
tıb10108,558,613,15119,4
hikmet111018,555,413,2462,2
yegânei10408,506,613,1374,5
sâhibi281.6908,492,694,4757,7
mukayyed111628,464,733,1951,7
simyâ9108,408,462,99100,9
iklîmi123168,383,893,2342,8
mâhir9298,376,922,9871,6
tekmîl9428,356,392,9664,0
kavli101708,314,523,0244,1
hıfz112968,283,863,0938,8
fıkıhda868,249,032,8295,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (863) →
EÇS VIII 360a Der-hisâb-ı ekâlîmât: Be-kavl-i ilm-i nücûm-ı ilm-i usturlâb bu şehir dördüncü iklîmin vasatında …
EÇS III 132a … er-çeşme-i palas pûşân-ı sâhib-i nâr-ı zünnâr Andire mel‘ûn ilm-i nücûmda yed-i tûlâ sâhibi olmağıla Hazret-i Resûl-i Hudâ, M …
EÇS V 21a Evvelâ Dârü'l-kurrâ-yı Ulu câmi‘. Mahsûs ilm-i Hafz ve ilm-i İbn-i Kesîr ve kırâ’at-i seb‘a okudur başka şeyhü'l-kurrâsı …
EÇS X Y154b Netîce-i kelâm âteşbâzlık ilmi Freng-i pür-renge mahsûs iken bu Mısır azebinin âteşbâzlığı …
EÇS X Y268b … Fisagores-i Tevhîdî idi. Âlim ü şâ‘ir ve mâhir ü mâir idi. İlm-i tasavvufu Hazret-i Alî'den görüp min-ledünnâ ilmine dahi mâ …
EÇS III 51a … bâ-kemâlin müşâhede edince îmâna gelüp sahâbe-i güzîn oldu. İlm-i tıbda ve ilm-i şi‘rde yegâne-i asr idi. Mısır'da Şeyh Atebe …
EÇS III 75b … ma mahsûs dârü'l-hadîsi yokdur, lâkin gayri câmi‘lerde dahi ilm-i hadîs ders-i âmmları vardır.
EÇS X Y265b … bîrûndur. Binden mütecâviz mücelled te’lîfâtları vardır kim ilm-i tasavvufda lâ-nazîrdir. Tabakât-ı şa‘râvî ve Mîzân-ı şa‘râv …
EÇS IV 275a Bu mezkûr hattâtların cümlesi ilm-i nesihde ve ilm-i hatt-ı sülüs-i Halebî'de ferîd-i asr kimes …
EÇS VIII 211b İlm-i usturlâb muktezâsınca be-kavl-i müneccimîn bu şehr-i Sidirk …