İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

iman*

14 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
33
geçiş
12,2
milyonda
14
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası19498,8
Kutadgu Bilig340,8
Dede Korkut Kitabı10308,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,71
KB D 0,49
DK D 0,79
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: imandan) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ayırmasun101012,9013,323,16185,0
aru91912,4712,243,00140,2
geldüginde51311,8011,942,2475,1
vaḳtı3811,2311,901,7344,8
āmin3911,1911,731,7344,0
köŋülleri34010,409,581,7334,1
aḫır3699,918,801,7330,8
ölüm31808,857,411,7224,9
ağ32058,697,221,7224,2
eger43308,506,951,9830,7
olarḳa33727,926,371,7120,6
sizler34327,726,151,7119,7
taŋrı39096,715,081,6815,3
içinde34.2734,512,841,496,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (33) →
DK X 68 uzun yaşuŋ uçı ölüm ölüm vaḳtı geldüginde aru imandan ayırmasun günahuŋuzı muḥammed muṣṭafa yüzi ṣuyına baġışlasu …
KuT T. 37/66b3 … üze islamuŋıznı kendü taŋrı minnet ḳılur siziŋ üze köndürdi imanḳa eger çın erse sizler
KB 3741 bayatḳa sıġındım özüg bekledim / bu din birle iman küḍezsü iḍim
KuT T. 38/14b1 … u ḳadaşları azu uġuşları olar bitidi taŋrı köŋülleri içinde imannı ḳavi ḳıldı olarnı ruh birle andın kigrür olarnı uştmahlarḳa …
KuT T. 29/16b1 … atalarıŋıznı ḳarındaşlarıŋıznı dostlar eger sewseler küfrni iman üze kim kim dost tutsa olarnı sizdin bu ögür olar zalimler
KuT T. 36/35a2 … saŋa ruhnı yarlıġımız birle bilmez erdiŋ nė ol bitig nė ol iman ançası bar ḳıldımız anı nur köndürür men köni yol[ḳa] kimni …
KuT T. 35/38b1 28 aydı müʾmin er firʿavn alidin kizleyür imanını: öldrür mü sizler erni aysa: meniŋ iḍim taŋrı bütünlükin ke …
KuT T. 37/64b1 … itmediŋizler ançası bar ayıŋlar: boyun sudumız taḳı kirmedi imanḳa köŋülleriŋiz içiŋe eger boyun susa siler taŋrıḳa hem yalava …
EÇS II 252b–253a … mân akçedür" deyince "Bre âdem, işte şu âdemler şâhid olsun imanım sana verdim" dermiş. Balıkçı da "Ben, kendim namâzlı îmânım …
DK XI 74 … idimlü dünya ṣoŋ uçı ölümlü dünya ölüm vaḳtı geldüginde aru imandan ayırmasun ḳādir seni nāmerde muḥtaç itmesün biş kelime du'ā …