İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ism*

50 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.460
geçiş
541,1
milyonda
50
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası378,8
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.454593,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,49
KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ismi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
müsemmâ10814311,117,4510,331.017,7
şâh9998610,374,549,52443,3
lisânı1101.43210,284,159,90433,8
şerîfleri513059,895,276,96282,2
derler1334.1239,612,909,99308,4
dediler486709,534,056,51182,5
mazhar27589,196,755,15214,1
budin305868,913,565,0194,7
hazreti1075.9458,892,067,86144,1
binâ703.5238,852,206,54105,0
yâ381.2528,842,815,2983,8
derlerdi221708,794,904,53109,8
yâd171278,464,953,9986,0
ibtidâ331.7478,402,134,4346,8
vezîri259848,392,554,1547,5
müsemmâdır15168,387,763,86155,8
paşa1099.4788,351,416,5178,0
ma‘lûmum162118,294,133,7762,6
şehri675.6788,261,455,1850,0
çarkacı14478,256,103,6995,4
eşşeyh229818,212,373,7937,2
ibn281.6748,191,953,9234,5
muhammed207838,192,563,7138,2
etmeğile141158,194,813,6168,1
alaybeği141278,184,673,5965,2
şeyh231.1808,162,173,7333,7
çıldır13678,125,493,5376,1
galatı131078,094,813,4863,2
azîz142448,073,733,4647,2
resmiyle12138,067,743,45123,6
beğlerinin12628,015,483,3970,1
ya‘nî292.2518,001,573,5824,9
ra‘nâdır132607,953,533,2940,4
kurbân121627,924,103,2646,4
feth262.0567,921,553,3521,7
baba167107,922,383,2327,2
inşâ167747,872,263,1625,0
şerîfi156357,872,453,1626,7
kal‘anın211.4897,871,703,1820,7
serdâr145337,852,603,1327,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.460) →
EÇS IX Y336a … bu mahallin rûy-i dîvârında kızılbaş-ı bed-ma‘âşlara rağmen ism-i Celâl ve ism-i Resûl ve esmâ-i Çâryâr-ı Güzîn tahrîr olmuşd …
EÇS I 1a … ibtidâ zuhûr-ı haç-perestlik ve cemî‘i lisânda İslâmbol'un ismi.
EÇS I 51a … ndedir. Hutbesinde ibtidâ Âl-i Osmân yâd olunup ba‘dehu hân ismi yâd olunur.
EÇS V 185a Hakîr dahi paşanın oturduğu serâperde ardında Mü'ezzin İsmâ‘îl Çelebi ile biraz kelimât ederken Çengî Mustafâ Ağa dâmâdı H …
EÇS V 3a … karye-i Deyreşu'nun evsâfı tahrîr olunmuşdur, ammâ Deyreşu ismiyle müsemmâ olduğu lisâ[n]-ı Acem'de ve lisân-ı Kürd'de deyr ke …
EÇS IX Y298a Ve bu mahalde kubbe-i Ümmü'l-mü‘minîn Hazret-i Ümmühânî. İsm-i şerîfi Fâhite binti Ebî Tâlib'dir ki Hazret-i Alî'nin büyük …
EÇS VII 19b–20a Andan asker-i İslâm 20a ile İsmâ‘îl Paşa Budim askeri ve sâ’ir serhadliler ile çarka ve talî‘a- …
EÇS X Y291b … ol ismin bilmeyen yılanı anın üstüne atınca büyük yılan ol ismin bilmeyen yılana sarılup yuvarlanır, derhâl fakîr ismin bilm …
EÇS IV 353a {Lisân-ı İsrâîlî'de bu Hazret-i Zelkifl'in ism-i şerîfi Harkil'dir. Keykubâd Melik zamânında vücûda gelmişdi …
EÇS VIII 213b … yâfet-i azîm edüp toy eyleyüp toyurduklarıyçün ba‘de'l-feth ismine Toyran deyü nâm edüp bu şehre hayr du‘â etmişlerdir. Hâlâ a …