İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kolu

114
geçiş
42,2
milyonda
2.868.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
24
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kutadgu Bilig113,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi11245,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KB D 0,00
EÇS D 0,79

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimHuastKİPSekMaitUShoRKBEÇSToplam
kolu···1··1112114
qolu·····19··19
ḳolu11131·3·10

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kolu) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
haşota4210,1412,532,0064,0
akîde4810,0710,532,0052,9
çingâne41310,019,832,0047,9
kalınlığı6929,907,592,4451,6
nâzlı4329,818,531,9939,9
parpul329,7312,121,7348,0
zümrüd329,7312,121,7348,0
semmûrkaş349,7011,121,7343,5
pehlivânân3149,589,311,7333,4
reşîd’e3289,448,311,7328,9
cevâhir61729,436,692,4344,0
eli62469,096,172,4239,7
tuna’nın3918,916,611,7121,7
neferdir31158,756,271,7120,2
rûmeli74698,625,462,5939,5
nîl’in31678,455,731,7018,0
birinin31808,395,621,7017,6
kan32688,015,051,6815,2
sadrıa‘zam55297,994,812,1623,7
kol33407,764,711,6713,8
paşanın45417,644,451,9117,1
sol34257,514,381,6512,5
şâm46157,494,271,9016,1
neferât47317,284,021,8814,8
sağ35837,143,931,6210,8
mahlût36836,953,701,609,9
ahmed92.4916,823,422,7226,4
büyük38246,713,431,578,8
tuna38266,713,431,578,8
osmân41.2856,553,201,7810,7
tarafında41.2976,543,191,7810,6
cereyân41.3566,483,131,7710,3
demir31.0006,463,151,547,8
bunlar41.5196,332,961,749,5
âdem93.7176,272,842,5820,0
ibrâhîm31.3386,082,731,476,3
mezkûr41.8286,082,691,698,2
şehir31.6515,802,431,415,2
nâm32.6075,181,771,223,1
evvelâ32.6835,141,731,213,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kolu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (114) →
EÇS I 209a Beşinci, Baba Nâzlı kolu: Nefer 200, Çingâne ve şehir oğlanları şakîleridir. Baba Nâ …
EÇS I 73a … cengîlerden Pıtıkoğlu ve Parpul kolu ve Osmân kolu ve Nâzlı kolu ve Ahmed kolu ve şehir oğlanları kolları cem‘ olup tâ sabâh …
Mait amtı ol yazuḳla--rımıznı kşanti kolu ötünür-biz terk üdün bu emgektin kurtulup siziŋ nomuŋuznı u …
EÇS II 372b–373a … hayme vü hargâhı ganâ’imiyle Katırcıoğlu nâm şimşîr-bâz eli kolu kan bî-îmân u bî-amân gelüp cümle şikârı Kara Haydaroğlu'nu …
EÇS VIII 290a–290b Eyâlet-i Rûmeli kolu: On sekiz aded sancak beği askeriyle cümle on üç bin leşker …
EÇS X Y227b Ayda bir kerre bir Mısır ümerâsı beş yüz âdemiyle nevbet kolu bekleyüp âyende vü revendeyi bir hoş hıfz [u] hırâset üzre …
EÇS VIII 290b Der-eyâlet-i Şâm kolu: Mezkûr Rûmeli askerinin alt yanında şimâl tarafında tâ kal …
EÇS VIII 290b … mâtlar yetişdirmede idi. Ammâ defterdâr koluyla Vezîria‘zam kolu cümle on iki koldur, on iki yerde yüz yetmiş aded balyemez …
EÇS III 172b … ve Akîde kolu ve Zümrüd kolu ve Postâlcı kolu ve Potakoğlu kolu ve Haşota kolu ve Semmûrkaş kolu nâmân kol kol mezkûr çengi …
EÇS VIII 290b Der-asâkir-i Sadrıa‘zam kolu: Evvelâ Şâm kolu şimâlinde Vere tabyası, Atlı tabyası, Taşl …