İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

melik

587
geçiş
217,5
milyonda
512.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
53
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi577235,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,00
DK D 0,39
EÇS D 0,69

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBAHDKEÇSToplam
melik11·8577587
melîk····66
mėlik··1··1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: melik) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mukavkıs243810,308,504,89255,1
rac‘îm192110,009,024,35228,3
oğlu417599,964,966,20204,8
reyyân17289,828,454,11178,6
sırfeyâîl15159,679,173,87190,7
tavtîs14199,568,733,73156,1
kıbtî161349,516,103,94105,8
câlût13219,458,473,60137,3
kakan12319,317,803,45111,2
ibn411.6749,213,815,95141,8
meliki121149,135,923,4176,2
yerine174359,094,493,9474,0
dâvûd131969,095,253,5170,2
karındaşı132089,075,173,5168,7
tâhir101548,795,223,0853,6
sûrîd8138,778,472,8284,4
gâzî241.2458,753,474,4672,3
cümleden231.1898,733,474,3669,4
hazreti835.9458,703,007,97202,4
asrında188978,633,533,8755,5
mukavkıs’ın768,609,392,6489,0
dânişmendiyye’den7118,588,512,6474,6
oldu463.3618,582,985,92110,3
şökli7148,588,172,6469,6
eşref7228,567,512,6361,5
idrîs81308,515,142,7542,0
binâsıdır136238,463,583,3041,0
huzûruna92598,454,322,8537,1
fevt7748,445,762,6042,9
tâlût678,378,942,4470,5
aryâk688,378,752,4467,3
niksâr6228,337,292,4350,5
mısrâyim6448,286,292,4241,3
pâdişâhlarından6808,205,432,3933,9
kıft568,118,902,2358,1
tahlîc568,118,902,2358,1
ba‘dehu232.1638,102,614,0145,0
avn5178,087,402,2243,0
meliklerinden5208,087,172,2241,1
huzûrunda73167,993,672,4422,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“melik” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (587) →
EÇS X Y385b Elûhîm'den sonra oğlu Hasaylîm melik oldu. İbtidâ Nîl üzre bu İsvân'da Ümmü'l-kıyâs'ı bu Hasaylî …
EÇS IV 376b … âvenc ve Melik Şemkin ve Melik Behistivân ve Melik Kapus ve Melik Menûçehr ve Melik Enûşirvân nâmân melikler cümle cehele-i d …
EÇS X Y396b … kesîreye mâlik çârsû içinde Melik Seyfeddîn Kakan câmi‘i ve Melik Hâris Kakan câmi‘i ve Melik Tübba‘ Kakan câmi‘i ve hâlâ nev …
EÇS X Y3b Andan yerine karındaşı Mısrâm ibn Nakrâveş Mısır'a melik oldu. Hekîm-i mâhir ve kehene-i sâhir idi ve bu ilm ile cüm …
EÇS X Y417b … hakîr de anlara teba‘iyyeten deli çıplakdan ıyd edüp hakîre melik cânibinden Q 326b P 323b ıydıyye bir kat beyâz sûzenî l …
EÇS X Y32a … mi konak içeri şiddet-i hârlı yerleri vardır. Pâdişâhlarına melik derler. Mısır'da şeyh Bekrîzâdelere mu‘tekiddirler. Gâyet m …
EÇS V 170a … âresi gerçi bir şerîfedir, ammâ misli meğer Niksâr şehrinde Melik Gâzî câmi‘i minâresi ola. Tâ bu mertebe bir serâmed bâng-ı …
EÇS X Y421b … tleri zâhir oldu. Bu meydânda sürüye sürüye merhûmun na‘şın melik huzûruna getürüp kodu. Derhâl melik,
EÇS X Y315b Bir kavilde Melik Mukavkıs Hazret'in mektûb-ı dürerbârların bağrına basup İsl …
EÇS X Y418b … e hakîre verilen hedâyâ cemeller ve heccânları dahi cümlesi melik âdemleri ile ve bizim tarafımızdan üç Berberî âdemlerimiz i …