İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

mesel*

13 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
254
geçiş
94,1
milyonda
13
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası20525,0
Kutadgu Bilig15203,9
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi21989,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,65
KB D 0,70
EÇS D 0,89

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: meselâ) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
darbı759912,779,978,65971,9
nâsda1717110,367,044,09134,1
efvâhı101389,716,593,1372,3
elsinei8979,546,782,8060,0
türkçe6509,347,322,4349,7
olmuşdur361.8509,134,695,77166,2
pâdişâhlarına4408,807,051,9831,6
meŋzetü4468,776,851,9830,4
rây358,579,641,7336,4
mây3108,548,641,7330,9
kelâmdır3148,528,151,7328,6
kelâmları3308,447,051,7223,7
kakan3318,437,011,7223,5
esmâi41618,305,041,9420,3
urdı3708,255,831,7018,5
yay3858,185,551,7017,3
kelir3878,175,521,6917,2
keldi31507,934,731,6714,0
gazâyı31727,854,531,6613,2
taŋrı89097,823,552,5924,8
hisâb31937,784,371,6512,5
kalmışdır32227,694,171,6411,7
geray44007,653,731,8513,3
hünkâr32697,553,891,6210,6
kelâmı32947,493,761,6010,1
söz45187,413,361,8011,4
âdemleri33597,333,471,589,0
meşhûr34057,223,301,568,3
kırım34157,203,261,558,2
derler194.1237,152,613,6537,2
deyü276.0077,142,584,3351,9
durur35127,002,961,517,1
mâbeyninde35776,892,791,486,5
başında35956,862,741,476,3
gibi174.6056,842,293,2827,1
olmuş71.8246,792,352,1311,6
van36416,782,641,455,9
bâzârı36616,752,591,445,8
benî41.0106,702,391,626,8
er36976,692,511,435,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (254) →
KB 110 iḍi kiçki söz ol meselde kelir / ata ornı atı oġulḳa ḳalır
EÇS IX Y254a–Y254b … ldu. "Gazâ-yı Velîd müyesser ola" deyü efvâh-ı nâsda darb-ı meseldir. {Fevt olup gazâ mâlıyla câmi‘-i Ümeyye'yi ta‘mîr edüp sene …
KuT T. 38/96a3 10 belgülüg ḳıldı taŋrı mesel anlarḳa kim tandılar nuh uraġutını lut uraġutını erdiler ik …
EÇS IV 203b Meselâ Semâ Hân ve Gül-cenân ve Şems Hân ve Hûrî Cân ve Mihribân H …
EÇS I 215a Meselâ ibtidâ alay çavuşları asker cem‘ etmek içün ileri gider. Ba …
EÇS III 121b … eğirmânların Tuna üzre ber-karâr olmaları aceb ma‘rifetdir. Meselâ iki gemi birbirine gemi direkleriyle bend olmuşdur. Yaban a …
EÇS IV 195a Der-ayân-ı esmâ-i nisvân: Meselâ Havvâ ve Hümâ ve Tenzile ve Ünzile ve Kelîme ve Âlime ve Ru …
EÇS VIII 266b … Eyle mu‘allem hımârları olduğundan Mora vilâyetinde darb-ı meseldir kim "Seni Avarin eşeğinden mu‘allem ederim" deyü hüddâmları …
KuT T. 38/97b3 11 belgülüg ḳıldı taŋrı mesel anlarḳa kim taptılar firʿavn uraġutını ançada aydı: ey iḍim …
KB 1322 seringil serinmek eren ḳılḳı ol / serinse bulur er mesel kökke yol