İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

met*

148 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
2.794
geçiş
1.035,4
milyonda
148
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2.7911.140,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,33
EÇS D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: metîn) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
seddi21969011,015,2614,411.247,1
hısnı15722910,736,3712,381.222,3
hasîn14017410,596,6011,711.171,7
müstahkem13214610,526,7711,381.174,2
kavî12125810,345,8210,81806,3
sa‘b10229110,085,409,86604,5
binâyı12085410,074,0810,31469,9
kal‘ai3287.73310,002,3614,57555,9
kat1291.3759,993,5010,35402,0
gâyet2003.8519,952,6511,89406,9
kal‘adır704699,464,177,90282,6
kal‘a1464.5579,351,958,96181,6
binâ1223.5239,312,068,40166,3
hisârı624249,304,147,43247,7
şeddâdî594339,234,047,21227,2
fürûht552779,204,587,11255,0
zîkıymet584559,193,947,12215,6
demir671.0009,183,027,17166,4
girüp681.3699,062,586,87132,8
ü23011.2959,061,309,00143,4
kılâ‘ı47879,066,036,75331,3
kârgîr641.1449,062,766,82138,2
şekli588639,023,026,68144,3
kullei483578,964,026,50183,5
sûrı483628,964,006,50182,2
üzre22211.8898,951,178,29115,8
her1295.9678,911,387,0189,7
ammâ23315.2298,730,897,0073,5
bulunur381948,704,565,90175,0
kapulardır371638,684,785,86182,3
nâzır451.0078,602,435,4679,8
var1167.6468,510,874,8935,6
herkes365208,483,065,2891,5
cümle25821.1978,460,565,1334,4
üstüvârdır311328,444,835,37155,0
kapusu522.1478,431,554,7443,8
lâkin451.4938,431,864,8651,8
evkâfı302348,343,955,12111,8
ve1.443147.9198,290,245,7339,2
murabba303668,283,314,9285,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.794) →
EÇS IX Y179b … yle mu‘allak ve ber-hevâ kal‘a-i bâlâ görmedim. Serâpâ altı metîn ve müstahkem toloz kemerlerdir. Ve cümle şehirlinin devâbbâ …
EÇS VIII 328a … çdi sipâhîler tersâhâneye doğru meterisler alup üç kol dahi meterisler günden güne ileri kal‘aya yür[üy]üp Haleb vâlîsi İbrâhîm Pa …
EÇS I 86b … di zann edüp cümle yeniçeri dahi fermân-ı sû’-i tedbîr olan metrislerinde karâr etmeyüp top ipleriyle bağlı cisr üzre cümle yeniçeri …
EÇS VI 173b … r koyup siperlerin ardlarını toprak ile doldurup evvelkiden metîn ü müstahkem edüp şeb [ü] rûz asâkir-i İslâmı âteş ile dağla …
EÇS V 180a … k ile bir yük akçe yerine üç yük akçe ve bir yük akçe kadar metâ‘ alup bu uslûb üzre Cum‘abâzârı kazâsı mâlı tahsîl olup (-- …
EÇS III 105b … u. Ammâ bu esnâda Rûm küffârı Silivri kal‘asına istîlâ edüp metânet üzre imâr etdi. Bu kal‘a evsâfın Rûm tevârîhlerinde muhâsar …
EÇS I 83b … e Nehr-i Özi mahlût olduğu mahalde Kazak serhadlerinden bir metîn kal‘adır. Kazak istîlâ eyleyüp {Melek} Ahmed Paşa eliyle ha …
EÇS VI 76a … ile vakt-i Şâfi‘îde kat-ender-kat kırk kat kuşadup ol gece meterislere girilüp ve balyemez topları kemâkân yerlü yerlerine koyup a …
EÇS IV 401b … -ı dîvârları câ-be-câ rahnedâr olmuş ammâ kara tarafı sehel metânet üzredir.
EÇS VI 83b … ibine yokuş aşağı şekillice sarây altından giderken iki kat metîn kal‘a dîvârları arasında on aded neferât evlerin ve azîm ta …