İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

min

216
geçiş
80,0
milyonda
1.506.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
289
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Uigurica I-IV1158,4
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi21387,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
U D 0,00
EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimIBKİPSekKPMaitAbhUTTAOSukhShoRKuTKBDLTAHEÇSToplam
min····2·1········213216
miŋ27519·71221819533·156
mıŋ····823··········85
mîn···············11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: min) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
rabbî306111,799,585,47357,2
hâzâ3014111,438,385,46295,9
fazlı227411,288,864,68233,8
indillâh151511,0610,613,87220,7
âyetün121410,7410,393,46165,1
fazli669,7910,612,4588,3
lâ91339,726,722,9766,7
te’lîfi5339,367,892,2345,5
fî102909,345,753,1060,5
mâ’in429,2311,612,0058,8
telâmîzi489,199,612,0047,8
külli4159,158,702,0041,5
ta‘bîri4319,057,651,9935,0
nesli4369,027,441,9933,8
dâin328,8211,191,7344,1
evvelihi338,8110,611,7344,1
indillah338,8110,611,7344,1
kıbeli’lhak338,8110,611,7344,1
âyâtillah338,8110,611,7344,1
âyâtillahdır338,8110,611,7344,1
âyâtillâhdır338,8110,611,7344,1
ravzatun348,8010,191,7339,6
sâliha3248,687,611,7226,1
rü’yâyı3318,647,241,7224,4
isneyn3378,606,981,7223,3
elhamdülillâh3558,506,411,7120,9
ta‘âlâ52388,505,042,1725,3
in3618,476,261,7120,3
sümme3708,436,061,7119,4
lillâh31128,235,391,6916,6
allâhümme42248,224,801,9319,0
ilâ53418,204,522,1421,8
âmîn31208,195,291,6916,2
hattı66627,813,822,2820,7
âsârı45257,473,571,8312,5
müyesser34197,273,481,589,0
osmân61.2857,032,872,1113,5
merhûm49196,852,761,718,5
hikmeti49766,782,681,698,1
eşşeyh49816,772,671,698,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“min” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (216) →
EÇS I 181a el-Faslu's-sâmin aşer / Min esnâf-ı kılıçcıyân-ı seyf-i Muhammedî
EÇS IV 275b Evvelâ Fütûhât-ı Mekke min te’lîfi eş-Şeyh Muhyiddînü'l-Arabî.
EÇS VIII 230a Ammere'l-iskender min nesli Gâzî Evrenos, / Dâru hayrı ceddehü'l-a‘lâ fe‘amme nef …
EÇS III 182a–182b … m. "Yok Evliyâm, bu vâkı‘a hüsn-i tevcîh kabûl etmez. Hemân min kıbeli'l-Hak ilhâm-ı Rabbânî ile ta‘bîr etdim. Elbette biz …
EÇS IV 275b … Şâmlu ve Muizzeddîn Muhammed el-Hüseynî ve Ahmed el-Hasanî min telâmîzi İmâdu'l-Hüseynî ve hatt-ı Şeref Hân min ecdâd-ı hâ …
EÇS IV 275b Ve Şerh-i Fusûs min te’lîfi Sarı Abdullah Efendi bâ hatt-ı o.
EÇS X Y328a–Y328b … ymân bin eş-Şeyh Abdülmelik eş-Şâtibî li-seneti's-sittemi’e min şehr Ramazâni'l-mübârek deyü tahrîr olunmuşdur.
EÇS III 152b … ccüb-i temâşâ andadır. Ve ol kadar hüsn-i hatdır kim âyetün min âyâtillahdır. Ammâ derûn-ı câmi‘de sâ’ir ma‘bedhâneler gibi …
EÇS VIII 208b … bir Fâtiha-i seb‘u'l-mesânî-i şerîf tahrîr etmiş kim âyetün min âyâtillâhdır. Ve sâ’ir hatt-ı gûnâ-gûnlar üzre kapu kemerin …
EÇS IX Y367a "Allâhümme lâ tec‘alhü âhire'l-ahdi min beytike ve in ce‘altehu fe‘avviznî anhü'l-cennete yâ erhame …