İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

pend

74
geçiş
27,4
milyonda
4.252.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
18
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası511.338,8
Kutadgu Bilig12163,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi114,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,86
KB D 0,49
EÇS D 0,68

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBAHEÇSToplam
pend5112·1174
pėnd··3·3

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: pend) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
alnur4310,7312,572,0067,4
ḫıred4410,7112,152,0067,4
alsunlar4610,6811,572,0059,8
birmişin3610,2611,151,7342,2
saḳnuḳlarḳa3810,2310,741,7340,0
alınmaz31210,1610,151,7337,1
iḍileri3339,848,691,7330,5
nasîhat3419,748,381,7329,1
sizlerke3439,718,311,7328,8
birür3489,658,151,7328,1
bėrür3599,537,861,7226,9
sizke62239,376,942,4346,0
olardın31238,966,801,7222,4
oġul31248,966,781,7222,4
meger52908,816,302,2133,9
olarḳa63728,786,202,4239,9
sizler64328,605,982,4138,1
birdi32268,365,921,7018,8
hem99058,235,502,9351,3
bütünlükin32708,165,661,7017,7
taŋrı49097,064,331,9016,4
yol36697,054,351,6512,4
anlar51.3986,804,032,1018,6
gûne41.8816,073,281,7911,0
içinde64.2735,502,682,0712,2
ü1011.2954,852,012,3813,0
u317.4342,49-0,35-0,480,2
edüp423.9572,45-0,39-0,630,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“pend” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (74) →
KuT T. 26/11a1 … ḍezdi taŋrı ol tişiler kim ḳorḳar sizler yaraşmamaḳlarındın pend bėriŋ olarḳa kesiliŋ olardın töşekler içinde uruŋ olarnı eg …
KuT T. 34/84a3 … r mu anlar kim bilürler yime anlar kim bilmezler bütünlükin pend alnur ʿaḳl iḍileri
KB 5154 ataŋ öldi bardı saŋa birdi pend / ata pendi tutsa şeker bolġa ḳand
KuT T. 38/77b3 … ḍisi sizdin aḍaḳın ḳılıŋ tanuḳluḳnı taŋrıḳa ol kim sizlerke pend bėrlür anıŋ birle kim tapar erse taŋrıḳa hem soŋ küniŋe kim …
EÇS I 149a … et etme ve fakru fahrî ile kanâ‘at eyle" deyüp bu gûne niçe pend ü nasîhatlar edüp ferzendinin gûşuna menkûş olmağiçün şâkir …
KuT T. 30/35b3 … boḍuġları bütünlükin anıŋ içinde belgüler ol ol boḍunḳa kim pend alnurlar
KuT T. 31/36b3 3 meger pend bėrmek aŋar kim ḳorḳsa
KuT T. 30/15a1 25 ... bolġay kim anlar pend alsunlar tėp
EÇS II 360b–361b … ek-cihet olup vakt-i hengâmda seni meydânda korlar. Bu gûne pend [u] nasîhatları pederime yazmak küstâhânedir ammâ dâğ-ı der …
KB 6087 LXXXI. OḌĠURMIŞ ÖGDÜLMİŞKE PEND BİRMİŞİN AYUR / / sözüm bu usal bolmaġıl ay ḳadaş / isizke …