İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

rahmet

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
244
geçiş
90,4
milyonda
1.330.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
55
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası6157,5
Kutadgu Bilig340,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi23596,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,73
KB D 0,00
EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBAHDKEÇSToplam
rahmet63··235244
rahmėt··1··1
raḥmet···1·1
raḫmet·1···1
râhmet····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: rahmet) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bârânı8417512,689,379,15976,4
matarı183311,069,564,24215,0
nâzil2725910,787,175,16218,0
eyleye1712910,547,514,10145,6
hak132829,665,993,5583,1
yağsa6139,589,322,4568,9
yağup6389,457,772,4453,7
garîki579,359,952,2364,0
berfi599,349,582,2360,0
selci599,349,582,2360,0
garîk5129,329,172,2356,0
nüzûl92319,285,752,9454,5
yağdı5249,268,172,2347,8
semâdan4188,978,261,9938,8
yağar4348,887,351,9933,3
seyli4358,887,301,9933,0
katre51118,855,962,2031,7
sebîl4758,686,201,9726,7
lebberleb51678,645,372,1827,6
seylâbı388,619,021,7332,8
zahmet388,619,021,7332,8
sarnıçlara3108,608,701,7331,2
sarnıçlarına3148,578,211,7328,9
bizdin3178,567,931,7227,6
garkı41098,545,661,9623,7
âbı251.9898,524,124,7196,2
hebâya3268,517,321,7224,8
hâr41378,435,331,9521,9
hak’dan3438,426,591,7121,7
gitmeyüp3548,376,261,7120,3
çekerek52928,264,572,1422,2
ver3968,185,431,6916,8
memlû31068,135,291,6916,2
zemîne42278,124,611,9217,9
zülâl31437,994,861,6714,5
cereyân121.3567,943,613,1838,2
târîhini31567,944,731,6714,0
oldukda77897,793,622,4322,3
allâh78007,783,602,4322,1
olsa55307,733,702,0616,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“rahmet” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (244) →
EÇS X Y128a Sehel Mısır'a rahmet yağsa ne at ve ne âdem ve ne hımâr ve ne deve evlâ bi't-tar …
EÇS II 306a … Erdebîl üzre üç gün üç gice bârân-ı rahmet nâzil olup âb-ı rahmet ile cemî‘î mezâri‘leri ve kurâ ve kasabâtları reyy olup bâr …
EÇS IX Y182b … r câmi‘ var, Selîm Hân'ındır. Bir kasîr minâresi ve bârân-ı rahmet ile memlû bir sarnıcı var. Ve yedi dükkân ve iki galâl anbâ …
EÇS VI 2a … ir öz içinde bir ormanlı çemenzârda sehel güneşler olup pür rahmet olur. Ve cümle esbâblarımız ve hayme vü hargâhlarımız yâbis …
EÇS III 113b … mâdır. Ve bu kapu dibinde bir demir pencere vardır. Bârân-ı rahmet oldukda cümle kal‘anın seylâbı bu pencereden taşra cereyân …
EÇS IV 262a … ar bârân-ı rahmet yağdı kim niçe hayme vü hargâhları seyl-i rahmet götürüp cümle guzât-ı müslimîn gark-ı âb-ı matar oldu. Ve b …
EÇS IX Y340a … i Kureyş yağmur nice olur" deyince azametüllâh eyle bârân-ı rahmet nüzûl etdi kim tağ ve vâdîler matar-ı rahmet ile leb-ber-le …
EÇS IX Y120b … hâkim tarafından ta‘zîr ederler, zîrâ mezbele dökseler âb-ı rahmet nâzil oldukda cümle hâr [u] hâşâki limana götürüp liman dol …
EÇS I 122a İlâhî rahmet eyle Mustafâ'ya. / Sene (---).
EÇS IX Y130b … -i muhammes bir şeddâdî binâ küçük kal‘adır. Ol gün bârân-ı rahmet çok yağmak ile çıkup murâd üzre seyr [ü] temâşâ etmedim. Am …