İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

saray

17
geçiş
6,3
milyonda
14.704.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası7183,8
Kutadgu Bilig9122,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,63
KB D 0,52
EÇS D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBEÇSToplam
sarây··353353
saray79117

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: saray) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 7 geçiş  ↔  KB 9 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: saray

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳarşı65711,3811,032,4580,7
ordu410910,029,512,0045,0
olarḳa33727,987,321,7224,6
içinde34.2734,523,801,6110,3

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“saray” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (17) →
KuT T. 35/54a3 … ḳılmaz küç ḳılġanlarḳa ʿözrleri olarḳa laʿnet olarḳa turur saray yawuzı
KB 1444 saray ol ajun kör bu ḳazġanç yiri / negü bulsa munda naru ıḍ yorı
KB 6070 neçe ḳarşı ordu bezeklig saray / ölüm buzdı barça turu ḳaldı hay
KuT T. 31/92a3 … kim kim haddin keçse taḳı kirtgünmese iḍisi nişanlarıŋa soŋ saray ḳını ḳatıġraḳ hem baḳiraḳ
KuT T. 35/88b2 … ınıŋ düşmanlarınıŋ yanutı ot olarḳa anıŋ içinde cavidanelıḳ saray yanut anı kim erdiler ayatlarımızḳa tanıġlılar
KB 5179 bu kün munda itme bu ḳarşı saray / sini ḳoḍmaġay bu keçer yıl kün ay
KuT T. 34/45a3 177 ḳaçan tüşse olarnıŋ saray ortasında neme yawuz ertesi ḳorḳutmış kişilerniŋ
KuT T. 28/43b3 … ymaġu--ları üze meger haḳnı oḳıdılar ol kim anıŋ içinde soŋ saray yėgrek anlarḳa kim saḳnurlar ap uḳmazlar mu
KB 6404 itiglig saray ordu ḳarşı ḳoḍup / yaġız yir töşenip yaturlar küḍüp
KB 6113 köçügli kişi itmez ordu saray / yorıġlı kişi yolda ḳalmaz yıl ay