İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

serd*

83 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
1.929
geçiş
714,9
milyonda
83
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.926786,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,00
EÇS D 0,84

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: serdârı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yeniçeri3761.23911,935,7319,032.381,2
kethudâyeri24728011,847,2715,612.352,2
mu‘azzam21348611,506,2614,401.539,6
sipâh18837911,386,4413,551.420,7
kethüdâyeri15217211,217,2712,251.447,9
dizdârı9964810,304,749,58475,3
muhtesibi7320210,135,988,41491,5
paşa3429.4789,942,6615,56698,7
alî971.8999,703,168,75257,0
ali531949,685,587,13321,6
paşa’yı544549,544,387,00231,2
budin545869,464,016,89203,6
paşa’ya518649,223,376,45148,6
yeniçerisi33429,107,105,70297,3
kazâdır405499,053,675,83132,5
ahmed712.4919,042,326,74116,1
kurâdır332218,974,715,52156,7
bâcdârı301408,895,235,33165,7
yokdur934.6458,861,816,89101,4
vardır1488.5688,851,598,14131,0
kal‘a904.5578,831,796,7496,4
hüseyin399258,812,885,4089,7
kapukulu27788,785,925,11178,9
mehemmed623.0458,671,835,6669,1
paşa’nın327468,612,914,9074,6
ibrâhîm391.3388,612,355,0265,1
ve1.654147.9198,500,9719,87652,2
vezîri329848,492,514,6659,3
ağa422.0508,431,844,6747,1
ağası311.0438,422,384,5052,8
kulu221878,414,364,4693,7
nakîbi211008,415,204,46115,0
şehir371.6518,401,974,5346,5
olup18917.2818,330,946,5665,7
zaferşi‘âr19218,327,314,33183,1
müftîsi19858,275,294,25106,7
bedesti213058,273,594,2067,3
subaşısı191538,224,444,1683,0
bölük202648,223,734,1367,7
abaza213958,213,224,0957,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.929) →
EÇS X Y317b … uf bin Eyyûb'u Şâm'dan kırk bin askere İskenderiyye üzerine serdâr edüp Mısır ve Şâm askeri bir yere gelüp Askalân ve Yâfe ve …
EÇS V 127a–127b … (---) aded nevâhî kurâlarından üç kîse hâsıl olur. Yeniçeri serdârı ve kethüdâyeri ve dizdârı yokdur.
EÇS III 34a … n yoklama hizmetin ihsân edüp emr-i şerîfleri kırâ’at edüp, serdâr-ı âlîşânlıkdan cihân cihân hazz edüp hakîr bir semmûr nimtâne …
EÇS IV 320a … em'de kalmışken sene 1047 târîhinde Bayrâm Paşa Bağdâd üzre serdâr-ı mu‘azzam olup giderken Şâm Vezîri Küçük Ahmed Paşa'yı eyâle …
EÇS X Y345a–Y345b … ve kapukulu serdârı ve Mısır Y 345b yeniçerisi ve azebler serdârları ve dörd bölük çorbacıları ve a‘yân-ı eşrâfı ve ulemâ ve sul …
EÇS VI 171a … dır ve yüz elli akçe pâyesiyle niyâbetdir. Budin yeniçerisi serdârı ve kal‘a dizdârı ve iki yüz aded merdüm-i hisârı vardır.
EÇS VI 164a Ve bir hâkimi dahi sipâh kethudâyeri ve yeniçeri serdârı ve Budin kulu serdârı ve muhtesibi ve bâcdârı ve şehir keth …
EÇS V 154b … im huddâmlarımızla gönderdik. Sipâh kethüdâyeri ve yeniçeri serdârı ve müftî ve nakîbi yokdur, ammâ muhtesibi vardır.
EÇS I 85a Bu mahalde sene (---) târîhinde Bosna'dan serdâr Melek Ahmed Paşa tarafından yedi bin kelle ve feth-i kal‘a- …
EÇS VIII 291a … e kumbaracıyân, altı bölük sipâhiyândan cümle altı bin aded serdengeçdi sipâhân, cümle bu İbrâhîm Paşa kolunda Anatolu sipâhîleriyl …