İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sinde

20
geçiş
7,4
milyonda
12.988.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
5
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig454,4
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi156,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,45
AH D 0,00
EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKBAHEÇSToplam
sinde411520
sind’e··55
sîn’de··44
sin’de··11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sinde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
uluġ33987,886,991,7223,2
iş35867,346,431,7120,9
sene56.2404,713,762,0716,9
paşa39.4783,372,421,415,2
ve4147.919-0,17-1,13-2,393,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sinde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (20) →
KB 4531 uluġ sen olar boldı sinde kiçig / kiçigke uluġ boldı açıḳ süçig
EÇS V 94b–95a … (---) Hân câmi‘i (---) (---) (---) (---) 95a Andan (---) sinde Ahmed Paşa câmi‘i (---) (---) vüzerâsıdır (---) (---) (---) …
EÇS IX Y338b Ve bu yedi minârenin yigirmi sinde âzân (---) (---) (---) (---) tilâvet ederler. On dördünde d …
AH 173–176 … ınanıp sır ayma saḳın neçe me ınançlıġ iş erse yaḳın serip sinde razıŋ siŋip turmasa serermü işiŋde munı keḍ saḳın
EÇS IX Y309a … zret-i Resûl-i Hudâ ve Muhammedü'l-Mustafâ Hicret'in sene 2 sinde Hazret-i Fâtımatü'z-Zehrâ'yı Hazret-i Alî'ye nikâh eyledikd …
EÇS IV 386b … ilm-i usturlab üzre bu Cizre şehri iklîm-i örfiyyenin (---) sinde bulunup arz-ı beledi (---) dir ve tûl-ı nehârı (---) sâ‘at …
KB 5092 … ĠURMIŞḲA / / ilig ayda uḳġıl ay bilgi uluġ / tilekim bu ol sinde açġıl yoluġ
EÇS VI 63a … aşa mektebleri ma‘mûr ve püserânlar memlûdur. Ve her re’s-i sinde cânib-i vakıfdan cümle ciğer-kûşe-i yetîmânlara sürre ve at …
EÇS II 365a–366a … eri Âsitâne-i sa‘âdete gönderdikleri sene (---) mâh-ı (---) sinde idi. Rahmetullahi aleyhim ecma‘în.
EÇS IV 201a … m gâyet mahbûb olmağile ismine Şems derlerdi. Efvâh-ı nâsda sinde müştak olduğiyçün Sinoğlu derler. Ba‘dehû bu Şems Efendi Di …