Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Kutadgu Bilig | 4 | 54,4 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 420 | 171,6 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sol) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| tarafımızda | 33 | 72 | 11,09 | 8,51 | 5,73 | 341,8 | |
| sağ | 57 | 583 | 10,86 | 6,28 | 7,45 | 390,1 | |
| tarafda | 47 | 532 | 10,65 | 6,13 | 6,76 | 311,6 | |
| tarafında | 79 | 1.297 | 10,55 | 5,60 | 8,70 | 464,5 | |
| cânibinde | 34 | 608 | 10,07 | 5,47 | 5,70 | 193,6 | |
| câmi‘in | 36 | 676 | 10,07 | 5,40 | 5,86 | 201,5 | |
| cânibimizde | 14 | 23 | 10,00 | 8,92 | 3,73 | 156,2 | |
| kol | 22 | 340 | 9,88 | 5,68 | 4,60 | 131,7 | |
| tarafındaki | 16 | 227 | 9,65 | 5,81 | 3,93 | 98,5 | |
| cânibindeki | 12 | 70 | 9,63 | 7,09 | 3,44 | 96,3 | |
| mihrâbın | 11 | 53 | 9,56 | 7,36 | 3,30 | 92,9 | |
| cânibde | 10 | 91 | 9,31 | 6,45 | 3,13 | 70,7 | |
| tarafdaki | 9 | 42 | 9,30 | 7,41 | 2,98 | 76,6 | |
| kalup | 24 | 930 | 9,18 | 4,36 | 4,66 | 100,0 | |
| elin | 9 | 120 | 9,08 | 5,90 | 2,95 | 56,5 | |
| kolda | 7 | 18 | 9,02 | 8,27 | 2,64 | 69,5 | |
| koltuğuna | 7 | 21 | 9,01 | 8,05 | 2,64 | 66,8 | |
| yolun | 8 | 88 | 9,00 | 6,17 | 2,79 | 53,4 | |
| tarafı | 27 | 1.314 | 8,99 | 4,03 | 4,88 | 100,7 | |
| hareminin | 8 | 95 | 8,98 | 6,06 | 2,79 | 52,2 | |
| eliyle | 8 | 109 | 8,94 | 5,86 | 2,78 | 49,9 | |
| köşesinde | 9 | 177 | 8,94 | 5,33 | 2,93 | 49,5 | |
| hünkâr | 10 | 269 | 8,88 | 4,88 | 3,06 | 48,7 | |
| kapunun | 9 | 201 | 8,88 | 5,15 | 2,92 | 47,2 | |
| mihrâbının | 6 | 29 | 8,76 | 7,36 | 2,43 | 50,6 | |
| dîvârda | 6 | 58 | 8,67 | 6,36 | 2,42 | 41,7 | |
| çârgûşe | 6 | 68 | 8,64 | 6,13 | 2,41 | 39,7 | |
| kapusundan | 9 | 349 | 8,57 | 4,36 | 2,85 | 37,5 | |
| yan | 8 | 267 | 8,57 | 4,57 | 2,71 | 35,6 | |
| tarafa | 8 | 319 | 8,46 | 4,31 | 2,69 | 32,9 | |
| minâresi | 8 | 323 | 8,45 | 4,30 | 2,68 | 32,7 | |
| girirken | 5 | 60 | 8,40 | 6,05 | 2,20 | 32,5 | |
| kapusunun | 6 | 173 | 8,36 | 4,78 | 2,36 | 28,4 | |
| mahfili | 5 | 86 | 8,32 | 5,53 | 2,19 | 28,8 | |
| kola | 4 | 20 | 8,20 | 7,31 | 1,99 | 33,4 | |
| kapusu | 23 | 2.147 | 8,19 | 3,09 | 4,23 | 58,2 | |
| nümâyân | 7 | 371 | 8,17 | 3,90 | 2,47 | 25,0 | |
| tarafına | 11 | 840 | 8,15 | 3,38 | 3,00 | 31,8 | |
| çıkarken | 4 | 41 | 8,14 | 6,27 | 1,97 | 27,3 | |
| eline | 6 | 277 | 8,13 | 4,10 | 2,31 | 23,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
sol* ile tüm bağlamlar →“sol” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (425) →| EÇS VIII 225b | … beş ayakdır. Ammâ ibret-nümâ-yı iberdir kim bu câmi‘ içinin | sol | tarafında yek-pâre yeşil somâkîden yine kendüden altı ayak … |
| EÇS IV 196b | Evvelâ Aspuzu râhı üzre sağ tarafda Kara Baba ve | sol | tarafda Alî Baba ve Darağacı kurbünde Seyyid Kemâhlı Sultân … |
| EÇS VIII 372b | Andan bu Perespe kazâsı içre ubûr ederken Resna kasabası | sol | tarafımızda kalup bu hakîr bir meşelik dağ içre giderek kar … |
| EÇS I 47a | … çre gûnâ-gûn şecere-i serâmedler ile müzeyyen bir haremdir. | Sol | cânibde bir çınâr-ı azîmin sâyesinde eş-şeyh Alî Tablî hazr … |
| EÇS I 112b | … etdüğimiz mahalde sağ kulağımıza ezânı Sun‘ullâh Efendi ve | sol | gûşumuza menkûş içün bu Geysûdâr Mehemmed Efendi ezân okumu … |
| EÇS VI 162a | Bu cisri geçüp | sol | tarafda (---) sâ‘at ba‘îd bir sahrâ vardır, ana lisân-ı Lat … |
| EÇS VIII 200b | … ahi atlara yemler kesdirüp andan artık Karadeniz kenârların | sol | tarafa bırağup 10 sâ‘atde Üç Dallık nâm mahalli acele ile g … |
| EÇS IV 247a | Sol | tarafımızda Van'ın Akkirpi dağları âvâz-ı dühül sadâsından … | |
| EÇS VI 184a | … def‘a-i vâhidede bir top darbından emr-i ittifâkı cümlenin | sol | ayakları şikeste olduğu acâ’ib ü garâ’ibâtdandır. Belî bir … |
| EÇS III 175a | … . Ve iki bâzûlarında çâryâr-ı güzîn dâğları ve şerhaları ve | sol | bâzûsunda Deşt-i Kerbelâ dâğları ve sırımları ile müzeyyen … |