İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

töşek

14
geçiş
5,2
milyonda
16.905.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig9122,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,49
KuT D 0,33
KB D 0,69

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: töşek) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yattı82312,7913,032,83132,3
ḳoldı82412,7512,972,83131,5
tült3512,3413,821,7353,9
ḳıldı42788,818,441,9939,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“töşek” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (14) →
KB 3838 töşek ḳoldı yattı kör ögdülmişe / uḍıp bardı ança kötürdi başa
KB 4645 ayaḳ tirki ew barḳ arıġ tut töşek / töşegil aş içgü yime keḍer kerek
Mait munta tuġup toyın başlıg şuşutsi azan mançaḳ tült töşek taġar / / arka keyiz sunçuḳ ėşiç buḳaç burnaç et-özlüg e …
Mait … r tadun turpı buzaġular irk erkeç teke oglaḳ tült orun eşük töşek ton etük itig yartag aş içgü ı tarıg ... -dek
KB 3285 turup yundı ḳıldı bu yatġu namaz / töşek ḳoldı yattı uḍıp bardı az
KuT T. 36/39b2–3 10 ol kim ḳıldı sizke yerni töşek ḳıldı sizke anıŋ içinde yollar köngey sizler tėp
Mait olurġu tült orun töşek teg- ... şriġupti bay er.. nomlayu (ya)rlıḳap tört kirtü / …
KuT T. 33/11a2 … ılsa siz müʾminelerni yana boşasa siz olarnı anda burun kim töşek ḳatmas siler anlarḳa yoḳ sizke olar üze ʿiddedin sayur sizl …
KB 4962 yėdi içti yundı yetürdi namaz / töşek ḳoldı yattı uḍıp bardı az
KB 5673 töşek ḳoldı yattı uḍıdı uzun / belirtlep oḍundı özi yalŋuzun