İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tŋridem

15
geçiş
5,6
milyonda
16.096.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)9415,6
Uigurica I-IV4633,7
TT I-X2784,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
U D 0,24
TT D 0,33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tŋridem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
meŋilerig3512,2613,721,7353,5
ḳut31299,429,031,7331,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tŋridem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
Mait … ’öz . . . . . . . . . [br(a)ḫ]m[awa]ti ḳatunnuŋ . . . . . . tŋridem tataġ . . . . . . [y]ėti kün yėti [tün] . . . . . . ol tılt …
TT III D 26025. 26028.-169 … altınḳıı tŋrilerniŋ . öŋii öŋii ḳut vakşiklarniŋ . üstelzün tŋridem küçleri [.] öz . . . . . -lerin-te küzedzün . . . . . . [.]
U II, T. III M. 185.-3 … udaram sal atlġ tŋri-ler-niŋ yıḳılḳuluġ ḫursadılu ḫavsadılu tŋridem visai--lıġ meŋi-lerig ḳltı tapınça teginür erti
TT II Y 36. 12.-1–2 üj -küŋde . tŋridem ḳut buyan utmaḳ yigedmek kntün ornantı . ödüŋde . kün tŋri …
Mait tŋridem linḫualar kumut suman puntrikta ul-atı ḫua çeçekler edgü yı …
Mait neŋ tŋri yėrinte bodis[wt tuġġuluḳ] törü yoḳ otġuraḳ [tŋridem özüg ıdalap] yėrtinçüke inip ajun [tutarmn anın] sizler yme …
U II, T. III M. 207 a.-28 … nçip tŋri ḫız-ları-lıġ tirin ḫuvraġ üze ḫursadılu ḫavsadılu tŋridem vısai-lıġ meŋi-lerig ḫltı tapımça teginür-üm-te . . inçe tė …
Mait … trıḳ bėrle tegriklep ög ḳarnıntın üntükte ḫormuzta tŋri-niŋ tŋridem tonınta turġalı unamadın … [yirde turur ..
Mait anı ėşidip tŋridem küç küsünin erŋek soḳıġınça ödte altı ḳat tŋri yėrinteki ül …
U II,. III M. 207 a.-3 munı munçulayu tŋridem visai-lıġ meŋi-lerig teginür-te tünle bir ün esidilti