İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tagda

9
geçiş
3,3
milyonda
23.343.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Bilge Kagan Yazıtı2811,0
Şine Usu Yazıtı21.682,1
Irk Bitig21.542,0
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

BK D 0,00
ŞU —
IB D 0,33
Mait D 0,29

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimBKŞUIBSekMaitKuTKBDKToplam
tagda222·3···9
taġda···1·11·3
ṭağda·······11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tagda) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tagda” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (9) →
Mait … )le ıḳigü dkşnapt (iltin) yine maġat ėlke kelir- -ler paşaŋ (tag)da teŋri teŋrisi burkan--(ka) ... kavışıp
ŞU K 8 ertim ḳara ḳum aşmış kögürde kömür tagda yar ügüzde üç tuglıg türük bodun (...)
Mait tagda barıp çinaġantik atlıg ... -up başlarıŋa saçıp isig (özleri …
Mait paşaŋ tagda antag kügi üni ėştildi tözün maytrı teŋri teŋrisi burkan no …
IB 12 (ė)r (a)bka b(a)rmiş. t(a)gda k(a)m(ı)lmiş. t(ė)ŋridė (ė)rkl(i)g tir.
BK B 3–6 … ls(a)r : üze : t[(e)ŋri] köb(ü)rg(e)si: (e)t(e)rçe (a)nç[a] t(a)gda : sıġun : (e)ts(e)r [(a)nça] s(a)ḳ(ı)nur m(e)n :
ŞU G 3 ,.. [ta]gda körti yaġı ... il tėp ayu kelti bėş yėgirmıḳe (...) tayġan …
BK G 5–7 töŋk(e)r : t(a)gda : t(e)g(i)p : toḳıd(ı)m :
IB 51 t(a)gda turup(a)n m(ė)ŋil(ė)yür m(ė)n, (a)nça biliŋl(ė)r: