İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tetrü

20
geçiş
7,4
milyonda
12.955.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek102.169,7
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig9122,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,67
TT D 0,00
KB D 0,46

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekMaitManUTTShoRKBToplam
tetrü10···1·920
tėtrü·311···5
tétrü·····2·2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tetrü) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Sek 10 geçiş  ↔  KB 9 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: tetrü, tėtrü, tétrü

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
trs51612,1512,362,2477,6
ters44610,9610,522,0050,8
kişi39926,605,671,7017,8

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tetrü” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (20) →
Sek (IIc) … rtgünç koŋüllüg upasi upasançlar bar ertiler inçip olar trs tetrü nomuġ
KB 6545 ḳayu tilwe ḳılḳı bolur munda tetrü / keçer künke awnıp tiriglikni ıḍtım
KB 5337 ḳala tetrü yitse burunduḳ vezir / ḳamuġ tetrü boldı özüm ayġuçı
Sek (Ib) ertiŋü süzülti- -ler köŋülleri biligleri açıltı ters tetrü törüsin
Sek (Ib) kirtgünçi yoḳ ’erip turḳaru ters tetrü ayıġ ḳılınçlġ ’erip bo nomuġ ---
Sek (IId) erti trs tetrü törüsin ḳutzunlar erti tŋrim tip tŋri tŋrisi burḫan ögdi al …
Sek (Ia) trs ttrü törüke tar yolḳa kirmişke sanur ertiŋü trs tetrü
Sek (Ib) bilmetin uḳmadın körümçi yultuzçı --- ters tetrü törüçike bilig ayıtıp
KB 1984 ḳayu begde bolsa bu arḳuḳ ḳılınç / işi barça tetrü sewinçi saḳınç
Sek (IIc) ötrü trs tetrü törüçi bikteçi yultuzçı körümçi tapa barırlar ötrü olar ükü …