İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tutma

22
geçiş
8,2
milyonda
12.048.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
32
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kutadgu Bilig20271,9
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KB D 0,75
DLT D 0,00
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tutma) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sizik31111,5412,031,7345,0
uzun34107,836,811,7222,4
taş31.0926,465,401,6916,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“tutma” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (22) →
KB 4544 ülüşlerde turma ya tutma neŋiŋ / ökünçün sarıġ bolġa ḳızġu eŋiŋ
KB 5112 negü tir eşit emdi köŋli oḍluġ / içiŋni beze tutma taş sır boḍuġ
DLT I, 93 … else ḳalı yarlıġ bolup yunçıġ üme / Keldür anuḳ bolmış aşıġ tutma uma
KB 308 basası bilig ol bularda biri / bu tört neŋ uçuz tutma yüksek töri
EÇS I 72b … ımız serhânendegân {Dervîş Ömer} ba‘zı asma, kesme, urma ve tutma kelâmları esnâsında latîfe yüzünden Murâd Hân'a,
KB 5408 ölümüg unıtma ay ilig oḍun / sizik tutma kelgey saŋa terk öḍün
KB 5143 ölügni körügli me ḳalmaz tirig / ölümke anun tutma ḳılḳıŋ irig
KB 6114 özüŋni yol ötgen saḳın ay ḳadaş / sewinç ḳılma artuḳ yazuḳ tutma ḳaş
KB 4873 aġır ḳılma köŋlüŋ maŋa ay kaḍaş / yaḳınlıḳ içinde mini tutma taş
KB 4879 bayat birsü tevfiḳ saŋa küç ḳadaş / du‘ada unıtma köŋül tutma taş