İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tutmaz*

2 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
19
geçiş
7,0
milyonda
2
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig12163,1
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,45
KB D 0,59
EÇS D 0,29

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tutmaz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
erken55911,0410,562,2363,8
ölüm718010,179,432,6478,1
köni34587,696,861,7222,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (19) →
KB 5712 ölüm tutmaz erken ḳılayın tapuġ / ölüm tutsa ḳalġay tapuġlar ḳuruġ
KB 1078 ne yaḳşı neŋ erdi bu beglik işi / ölüm tutmaz erse yorısa kişi
KB 5718 ölüm tutmaz erken oḍuġ bol saḳın / ölüm tutsa asġı bulumaz baḳın
KuT T. 29/21b1 … haram ḳılmazlar anı kim haram ḳıldı taŋrı hem yalavaçı din tutmazlar haḳ dinni anlardın kim bėrildiler bitigni ançaḳa tegi bėrse …
KuT T. 28/24a2 … seler ḳamuġ nişannı bitmezler aŋar eger körseler köni yolnı tutmazlar anı yol eger körseler yolsuzluḳ yol[ı]nı tutarlar anı yol o …
KB 5885 neteg beg bolur ol boḍun erkligi / köni egrini aḍra tutmaz ögi
KB 5887 ḳalı arzu yir ol türü birgüçi / köni yalġanıġ aḍra tutmaz tuçı
KB 4020 muŋar meŋzetü aydı bilgi açuḳ / bu söz tutmaz erniŋ biligi bıçuḳ
KuT T. 27/12a2 172 hiç ʿar tutmaz ʿisa kim bolsa ḳul taŋrıḳa hem ferişteler yaḳınlar kim kim …
EÇS III 116a … eçüp kal‘a-i Ösek dibinde nehr-i Tuna'ya mahlût olur. Cisir tutmaz tumbaz gemi cisirler ile geçilir nehr-i azîmdir.