İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yatma*

16 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
53
geçiş
19,6
milyonda
16
biçim
3
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig8108,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4418,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ShoR D 0,00
KB D 0,59
EÇS D 0,80

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yatmak) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gâfil3989,357,611,7225,8
gemiler64078,746,552,4242,8
demir51.0007,284,992,1725,0
gece41.4316,464,151,8915,5
bunda31.5765,923,601,599,5
yine47.3724,141,791,424,3
üzre411.8893,461,101,071,8
dahi413.1863,310,950,961,4
olup517.2813,240,881,021,5
ü311.2953,110,760,710,7
ammâ315.2292,690,330,350,1
cümle421.1972,620,260,330,1
edüp423.9572,450,090,120,0
ile323.7692,04-0,32-0,420,2
ve11147.9191,28-1,08-3,698,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (53) →
EÇS VI 148b … ok kâfiri harâb etmişdir. Bunlar dahi geceler ile huzûr ile yatmayup ehl [ü] iyâllerin alup sarp dağlarda ve sa‘b mağârâlarda ya …
EÇS I 115a … r alayda ve dîvânda ve berde ve bahirde bulunup şeb [u] rûz yatmaz uyumaz İslâmbol'u geşt [ü] güzâr eder bir dîvânedir.
EÇS III 19b–20a … ve karavana ve burtun ve galyon gemiler girüp demir bırağıp yatmazlar. Cümle gemiler alarka lenger-endaht olup yatarlar. Sekiz rû …
KB 17 yorımaz ne yatmaz uḍımaz oḍuġ / ne meŋzeg ne yaŋzaġ kötürmez boḍuġ
EÇS VII 11b … et edüp bir Yâsîn-i şerîf tilâvet etdikden sonra yine bunda yatmayup cânib-i şarka meyyâlce kal‘a-i Peçoy'a uğramayup Peçoy-ı Si …
EÇS V 17a … a ile görüşmeği Allâh gecinden nasîb eyleye. Bin sene yerde yatmadan ise bir gün yer yüzünde ibâdet etmek eydir" deyüp "Evliyâ! …
KB 6083 bu kün yatma emge işiŋni itin / keçer emgekiŋ sen köçerde unıt
EÇS X Y287b … uzuvlarıdır kim Hazret-i Bedevî anlara bed-du‘â edüp yerde yatmayasız, deyü yavı du‘â etdüğinden hâlâ her sene cümle üstühânları …
EÇS VII 11b … er âmâde olup dizdâr ağanın ta‘âmın tenâvül edüp bu kal‘ada yatmadan yine cânib-i şarka bir sâ‘atden eksikde,
EÇS VIII 225b … raza(?) zâhir ola. Anıniçün iki demir üzre bu köyler önünde yatmak ma‘kûldür.