İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yawuz

106
geçiş
39,3
milyonda
3.083.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
23
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası561.470,1
Kutadgu Bilig45611,7
DLT’deki Türkçe parçalar51.723,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,86
KB D 0,81
DLT D 0,55

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
yawuz56455···106
yavuz···221014

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yawuz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 56 geçiş  ↔  DLT 5 geçiş

benzerlik 0,01

Karşılaştırılan yazılışlar: yawuz

KB 45 geçiş  ↔  DLT 5 geçiş

benzerlik 0,02

Karşılaştırılan yazılışlar: yawuz

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nėme193612,1010,714,36257,1
yanġu81211,1211,052,83113,8
işdin4710,1810,832,0055,0
yaraġsız53710,168,752,2351,4
tamuġ54310,108,532,2349,8
yunçıġ399,7410,051,7336,9
cavidaneler3199,628,971,7331,8
uçuz3449,367,761,7226,5
begke3459,357,731,7226,4
yer147059,145,983,6889,0
bolġa3689,147,131,7223,9
erke3709,137,091,7223,7
tegse3729,117,051,7223,5
olarnıŋ3878,996,781,7222,4
erdem3888,996,761,7222,3
keḍ41678,916,251,9726,9
olarḳa63728,685,682,4035,6
kişike31408,646,091,7119,5
boḍun31798,435,741,7018,0
ḳılsa31948,365,621,7017,6
iş65868,155,032,3730,3
eger33307,824,851,6714,4
er46977,354,191,8915,7
eḍgü36876,953,801,6110,2
hem39056,603,401,578,7
içinde84.2735,902,572,3515,3
biri32.8195,071,761,223,1

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yawuz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (106) →
KB 4351 eşit ‘ilmi işlet tilin soŋdama / ya ḳılḳın ḳılınçın yawuz tip time
KB 4617 yime yaḳşı aymış otaçı ḫakim / ḫakimler sözini yawuz tigli kim
KuT T. 38/71a2 … arımıznı bu ögür tamuġ iḍileri cavidaneler anıŋ içinde nėme yawuz yanġu yer
DLT I, 258 Balçıḳ balıḳ yuġrulur / Çıġay yawuz yıġrılur / Erŋekleri oġrulur / Oḍġuç bile ewrişür
KuT T. 26/52a1 … körklüg şefaʿat bolur aŋar ülüş andın kim kim şefaᶜat ḳılsa yawuz şefaʿat bolur aŋa ülüş andın erür taŋrı ḳamuġ neŋ üze küḍez …
KuT T. 33/83a3 43 küvezlenmekleri üçün yer içinde yawuz al ḳılur inmez yawuz oġraġ meger iḍisiŋe baḳmazlar mu meger …
KuT T. 35/49a2 … ret içre bütünlükin yanġumız taŋrıḳa turur bütünlükin artaḳ yawuz işligler olar ot ėşleri tururlar
KB 5207 yaraġsız yawuz neŋ özüŋ ḳolmasa / yaraḳsıznı ḳılma söz aydım kese
KuT T. 29/37a3 50 eger tegse saŋa bir eḍgülük ḳadġuluḳ ḳılur olarnı / yawuz kelür olarḳa eger tegse saŋa bir açıġ ayurlar: çın-oḳ aldım …
KuT T. 31/69b2 101 Cavidaneler anıŋ içinde yawuz olarḳa ḳopmaḳ küninde yaḳ