İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yig

45
geçiş
16,7
milyonda
6.628.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
107
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek3650,9
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Kutadgu Bilig26353,4
Dede Korkut Kitabı14431,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,49
Mait D 0,00
KB D 0,71
DK D 0,15

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekMaitTTKBAHDKEÇSToplam
yig32·26·14·45
yıġ··221··5
yığ·····213
yıg···1···1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yig) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
iwe42010,9810,552,0051,4
aşı55510,689,412,2355,8
acı3639,838,481,7329,5
aş31229,207,531,7225,4
ata32438,426,531,7121,3
er36977,055,011,6815,1
otuz37736,914,861,6714,5
on35.4774,152,041,314,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yig” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (45) →
Mait … tükte et’öz ḳodup tŋri yiriŋe barır .. ötrü brḫmayu purohit yig yig ödürmiş talula-mış sekiz tümen tort mıŋ içr[ekiler]in y …
KB 4035 sözüg örte tutsa soŋı yig bolur / ḳayu neŋ yig erse tüpi ig bolur
DK III 124 … em ḳarṭaşumdan yig başuma iş geldi yoldaş direm yoldaşumdan yig didi
DK Muk. 12 öz ḳılıcı muḫannetler çalınça çalmasa yig çala bilen yigide oḳ-ıla ḳılıçdan bir çomaḳ yig ḳonuġı gelm …
KB 632 iwe ḳılmış işler neçe yig bolur / iwe bışmış aşnı yise ig bolur
Mait … e et’öz ḳodup tŋri yiriŋe barır .. ötrü brḫmayu purohit yig yig ödürmiş talula-mış sekiz tümen tort mıŋ içr[ekiler]in yıġıp …
KB 1658 … anut birdi ögdülmiş aydı ay beg / bilig ordusı ay kişilerde yig
KB 4084 neçe beg kiçig erse atı beg ök / tapuġçı atında beg atı yig ök
KB 2931 iḍişçi ya aşçı yig erse ḳalı / anıŋ yası can kör tiriglik ulı
KB 2602 negü tir eşitgil ajunçı beg er / boḍun başlaġuçı biliglig yig er