Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Tunyukuk Yazıtı | 2 | 1.640,7 |
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 1 | 26,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 85 | 34,7 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yolun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ecel | 3 | 53 | 9,45 | 7,76 | 1,72 | 26,5 | |
| sol | 8 | 425 | 9,00 | 6,17 | 2,79 | 52,9 | |
| kesüp | 5 | 281 | 8,79 | 6,09 | 2,20 | 32,5 | |
| tarafındaki | 3 | 227 | 8,29 | 5,66 | 1,70 | 17,7 | |
| dîvâr | 3 | 234 | 8,25 | 5,62 | 1,70 | 17,5 | |
| açup | 3 | 257 | 8,15 | 5,48 | 1,69 | 17,0 | |
| sağ | 5 | 583 | 7,93 | 5,04 | 2,17 | 25,3 | |
| tarafında | 10 | 1.297 | 7,89 | 4,89 | 3,06 | 48,6 | |
| yemîn | 3 | 382 | 7,71 | 4,91 | 1,67 | 14,7 | |
| ulu | 5 | 703 | 7,69 | 4,77 | 2,15 | 23,5 | |
| cânibinde | 4 | 608 | 7,56 | 4,66 | 1,92 | 18,2 | |
| giderken | 4 | 749 | 7,29 | 4,36 | 1,90 | 16,6 | |
| bulup | 3 | 819 | 6,76 | 3,81 | 1,61 | 10,3 | |
| tarafı | 4 | 1.314 | 6,55 | 3,54 | 1,83 | 12,4 | |
| su | 3 | 1.367 | 6,08 | 3,07 | 1,53 | 7,5 | |
| iki | 17 | 9.417 | 5,87 | 2,79 | 3,53 | 37,0 | |
| iken | 3 | 1.815 | 5,69 | 2,66 | 1,46 | 6,0 | |
| tâ | 3 | 2.673 | 5,15 | 2,10 | 1,33 | 4,2 | |
| âdem | 3 | 3.717 | 4,69 | 1,63 | 1,17 | 2,7 | |
| olan | 4 | 6.771 | 4,26 | 1,18 | 1,12 | 2,1 | |
| cânibi | 3 | 5.646 | 4,10 | 1,03 | 0,88 | 1,2 | |
| her | 3 | 5.967 | 4,02 | 0,95 | 0,83 | 1,1 | |
| edüp | 11 | 23.957 | 3,91 | 0,82 | 1,43 | 3,0 | |
| andan | 4 | 8.948 | 3,86 | 0,78 | 0,83 | 1,0 | |
| cümle | 9 | 21.197 | 3,79 | 0,70 | 1,16 | 1,8 | |
| ü | 3 | 11.295 | 3,11 | 0,03 | 0,03 | 0,0 | |
| ammâ | 3 | 15.229 | 2,68 | -0,41 | -0,56 | 0,3 | |
| olup | 3 | 17.281 | 2,50 | -0,59 | -0,87 | 0,6 | |
| ve | 17 | 147.919 | 1,91 | -1,18 | -5,24 | 16,0 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
yolun* ile tüm bağlamlar →“yolun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (88) →| EÇS VIII 257b | … si köyüdür. Cümle elli aded hâne olup cümle re‘âyâsı bender | yolun | beklemek içün mu‘âflardır. |
| T 15 | … yolı: bir (e)rm(i)ş : tum(i)ş t(ė)y(i)n : (ė)ş(i)d(i)p : bu | yol(u)n | : yorıs(a)r : / y(a)r(a)m(a)çı t(ė)d(i)m : y(ė)rçi t(i)l(e) … |
| EÇS I 148b–149a | … end-i şâkirdi meydân-ı mahabbetde huzzâr-ı meclis huzûrunda | yolun | , erkânın su’âl edeler. Su’âle cevâb verdi ise ve kendü ihti … |
| EÇS V 58a | … iz tükenmede. Ve küffâr nehr-i Özü'den kal‘a içine giren su | yolun | bulup kesdi. Bi'z-zarûrî kuyulardan acı suları nûş {ederek} … |
| EÇS VII 58b | … ı bu koçlar hareket edüp birer kerre eşinüp birbirlerine tâ | yolun | orta yerinde kelleler urup eyle tokuşurlar kim sademât-ı ke … |
| EÇS V 55a | … eğ sarâyı bu kal‘adadır kim cümle sokakları pâk kaldırımlı, | yolun | iki tarafında ancak birer âdem sığar yigirmi aded hurde dük … |
| EÇS IX Y314b | … -ı Mekke içre girdikde (---) nâm bir mahaldir, çârsû içinde | yolun | iki tarafında dîvâr köşelerine muttasıl iki mîl vardır. Her … |
| EÇS III 95b–96a | … ümleye selâm verüp taht-ı âlîsinde karâr edüp "Melek lalam, | yolun | yakîn olup Bağdâd'a gitmeden halâs oldun. Sana mühr-i şerîf … |
| EÇS X Y310b | … u İbn Îsâ asrında bir kerre şehr-i İskenderiyye'nin tur‘ası | yolun | İşpanya küffârı münhedim edüp Nîl suyu İskenderiyye'ye gelm … |
| EÇS VII 71b | Bu | yolun | iki cânibi yüzer arşın mücellâ dîvârdır ve on arşın âlîdir. … |