İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yorı

58
geçiş
21,5
milyonda
5.293.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
128
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV1158,4
Kutadgu Bilig54734,0
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı261,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
KB D 0,80
AH D 0,00
DK D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimUKBAHDKEÇSToplam
yorı15412·58
yori····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yorı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tutçı43610,459,342,0044,3
eḍgülük51039,998,142,2346,8
bol51099,948,062,2346,2
ḳuş3459,908,601,7330,0
tur3809,487,771,7226,5
oḍġurmış3849,447,701,7226,2
ḳıl51929,367,242,2240,5
biligsiz31209,117,181,7224,0
eḍgü106878,786,403,1269,4
tilese32128,516,361,7120,6

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yorı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (58) →
KB 5908 yorıḳ buzmaġıl sen bu içe yorı / bu erdi seniŋde ozaḳı ḳurı
KB 227 ḳalı eḍgü bolmaḳ tilese özüŋ / yorı eḍgülük ḳıl kesildi sözüŋ
KB 4549 isizke ḳatılma selamet yorı / ḳılınçıŋ köni tut kewel teg küri
KB 4975 yorı kel kirelim maŋa ay sözüŋ / nelük ere keldi yana bu özüŋ
KB 5237 erej eḍgü ḳolsa yorı eḍgü bol / üküş ni‘met içre yorı meŋü bol
KB 3498 sini alġalı keldim andın turup / kiŋeş bu yorı barġıl emdi ḳopup
KB 4675 boġuzuġ küḍez tutçı igsiz yorı / ḳılur ig kişiniŋ yüzini yişin
KB 3174 ḳadaşıŋ yoḳ erse yorı tut adaş / adaş eḍgü bolsa bu boldı ḳadaş
KB 1508 isizke yaḳuma yıraḳ tur teze / yorı eḍgülük ḳıl yorıḳ yol tüze
KB 3668 bayat ‘adliŋe tutçı ḳorḳu yorı / umın fazlıŋa tutçı tegnü yorı