Tanım
- Amel, iş, eylem (dinî değeri bakımından); “‘amel ḳıl-” amel işlemek: “ol kim ʿamel ḳılur” amel işleyen; “yoḳ ḳıldı ʿamellerini” amellerini boşa çıkardı; “az ʿamelḳa üküş ceza bėrgen” az amele çok karşılık veren; “uzun sanma saḳınç, üküş ḳıl ‘amėl” uzun uzun kaygılanma, çok amel işle. Tanıklar: KuT3AH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ‘amel — yalın hâliyle 7 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ‘amel 5 (KuT, KB) · ‘amėl 2 (AH)
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (28) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/100a1–3 | 147 nė ḳılur taŋrı sizni ḳınap eger şükr ḳılsa siz bitse siz erür taŋrı az | ʿamelḳa | üküş ceza bėrgen bilgen |
| Ku. T. 27/19a2 | … hem tutmaġlılar örtügli düşmanlar kim kim tansa imanḳa çın-oḳ yoḳaldı anıŋ | ʿameli | ol aḫiret içinde ziyanlıġlardın |
| Ku. T. 27/58a1 | … dıḳtılar taŋrı tuta andlarnıŋ ḳatıġınça olar siziŋ birle yoḳ boldı olarnıŋ | ʿamelleri | boldılar ziyanlıġlar |
| Ku. T. 29/12b1 | … gitlerini tanuḳluḳ bėrgenler özleri üze küfr birle bu ögür yoḳaldı olarnıŋ | ʿamelleri | ot içinde olar cavidaneler |
| Ku. T. 29/28a2 | … aram ḳıldı taŋrı helal ḳılurlar anı kim [haram] ḳıldı taŋrı bezendi olarḳa | ʿamelleriniŋ | yawuzı taŋrı köndürmez kafir boḍnını |
| Ku. T. 29/48b1 | … öŋdin erdiler oŋları birle kirdiŋiz anıŋ teg kim kirdiler bu ögür yoḳaldı | ʿamelleri | dünya içre hem aḫiret içre bu ögür olar ziyanlıġlar ol |
| Ku. T. 31/40a1–2 | … met kelgü ėrür tiledim kim yaşurayın yanut bėrilgü üçün ḳamuġ et-öz ol kim | ʿamel | ḳılur |
| Ku. T. 32/35b1 | 55 ḳaçan eşitseler kerekmez sözni ewrerler andın ayurlar: bizke | ʿamellerimiz | taḳı sizke ʿamelleriŋiz esenlik sizlerniŋ üze tilemez men biligsizlerni |
| Ku. T. 32/35b1 | … seler kerekmez sözni ewrerler andın ayurlar: bizke ʿamellerimiz taḳı sizke | ʿamelleriŋiz | esenlik sizlerniŋ üze tilemez men biligsizlerni |
| Ku. T. 33/34b1 | … ḳ yol anıŋ keçesi bir aylıḳ yol aḳıttımız aŋar baḳır yulını peridin ol kim | ʿamel | ḳılur anıŋ utrusında iḍi yarlıġı birle kim kim ḳıssa olardın biziŋ yarlıġı … |
| Ku. T. 33/68a2 | 8 ol kişi kim bezendi aŋar | ʿamelniŋ | yawuzı taḳı kördi anı körklüg ol taŋrı ḳışrur kimni tilese hem köndrür kim … |
| Ku. T. 31/74b2–3 | 39 ayġıl: ey boḍnum | ʿamel | ḳılıŋ orunlarıŋızda yana men ʿamel ḳılıġlı men kiḍin bilgey sizler |
| Ku. T. 31/74b2–3 | 39 ayġıl: ey boḍnum ʿamel ḳılıŋ orunlarıŋızda yana men | ʿamel | ḳılıġlı men kiḍin bilgey sizler |
| Ku. T. 35/14b2 | … hem olarḳa kim sėnde aşnu eger ortaḳ ḳatsa sen batıl bolur her-ayine seniŋ | ʿameliŋ | bolur sen her-ayine ziyanlıġlardın |
| Ku. T. 35/21a2 | … rdi bizke yerni ornayur-miz uştmah içinde nė yerde tilese-miz nėme körklüg | ʿamellerniŋ | yanutı |
| Ku. T. 35/45a3 | … n musa taŋrısınḳa men sėznür men anı yalġançı mundaġuḳ bezenildi firʿavnḳa | ʿameliniŋ | yawuzluḳı kirü yıġıldı yoldın ermez firʿavnnıŋ keydi meger helaḳliḳ içinde |
| Ku. T. 36/10a3 | … ım dad ḳılsa men siziŋ ara taŋrı turur biziŋ iḍimiz hem siziŋ iḍiŋiz bizke | ʿamellerimiz | sizke ʿamelleriŋiz hüccet yoḳ biziŋ ara siziŋ ara taŋrı tėrer biziŋ ara aŋ … |
| Ku. T. 36/10a3 | … ziŋ ara taŋrı turur biziŋ iḍimiz hem siziŋ iḍiŋiz bizke ʿamellerimiz sizke | ʿamelleriŋiz | hüccet yoḳ biziŋ ara siziŋ ara taŋrı tėrer biziŋ ara aŋar turur yanış |
| Ku. T. 37/4a2 | 1 anlar kim tandılar yüz ewürdiler taŋrı yolındm yoḳ ḳıldı | ʿamellerini | . |
| Ku. T. 37/6a3 | … ıŋıznı amarı birle anlar kim toḳıştılar taŋrı yolı içinde hiç yoḳ ḳılmaġay | ʿamellerini | |
| Ku. T. 37/8b2 | 8 anlar kim tandılar helaklik olarḳa yitürdi | ʿamellerini | |
| Ku. T. 37/8b3 | 9 ol anlar kim taplamadılar anı kim indürdi taŋrı yoḳ ḳıldı | ʿamellerini | |
| Ku. T. 37/11b3 | 14 ol kişi erür belgülüg nişan [üze] iḍisindin ol kişi teg bezediler aŋar | ʿameliniŋ | yawuzı uḍtılar hevalarıŋa |
| Ku. T. 37/21a1 | … nişanları birle uḳup yime bilgey sen anlarnı söz yoruḳı içinde taŋrı bilür | ʿamelleriŋizni | |
| Ku. T. 37/22a1 | … belgürmişde kiḍin olarḳa köni yol hiç ziyan ḳılmaz taŋrıḳa nerse yoḳ ḳılur | ʿamellerini | |
| Ku. T. 37/22b3 | … anlar kim taptılar boyun suŋ taŋrıḳa hem boyun suŋ yalavaçḳa hem artatmaŋ | ʿamelleriŋizni | |
| Ku. T. 37/24a1–3 | … oḳımaŋlar ėl--leşmek tapa siz yüksekler siz taŋrı siziŋ birle hiç eksütmez | ʿamelleriŋizni | |
| Ku. T. 37/64b1 | … lleriŋiz içiŋe eger boyun susa siler taŋrıḳa hem yalavaçıŋa eksütmez sizke | ʿamelleriŋizdin | nerse ol taŋrı örtgen yarlıḳaġan |