Tanım
- Ayet; Tanrı’nın indirdiği sözlerin her bölümü; Tanrı’nın varlığını gösteren işaret, mucize (çevirilerde “nişan” ile birlikte): “biziŋ ayatlarımıznı yalġan tuttılar” ayetlerimizi yalanladılar; “taŋrınıŋ ayetlerini tanlur” Tanrı’nın ayetleri inkâr edilir; “rahmannıŋ ayatları oḳınsa” Rahman’ın ayetleri okununca; “körkitmedimiz olarḳa ayetdin meger ol uluġraḳ” onlara gösterdiğimiz her mucize öncekinden büyüktü; “körkitür sizke nişanlarını, ḳayu ayatıŋa taŋrınıŋ tanar sizler” size işaretlerini gösteriyor; Tanrı’nın hangi ayetini inkâr ediyorsunuz; “meniŋ ayetlerimḳa az bahanı” ayetlerime karşılık az bir değer. Tanıklar: KuT4
- (KB) Tanrı’nın verdiği işaret: “ḳulı eḍgüsin ḳoldı birdi ayat” (Tanrı) kulunun iyiliğini diledi, (rüyada) işaret verdi. Tanıklar: KB
Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →
“ayat” (Arapça çoğul biçim) ve “ayet” yazımları tek maddede toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ayet — yalın hâliyle geçmiyor
Çekimli biçimler (17):
Bağlamlar
Bütün geçişler (31) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
31 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/95a2 | 140 çın-oḳ indürdi siziŋ üze bitig içinde ḳaçan kim eşitse siz taŋrınıŋ | ayetlerini | tanlur aŋa füsus tutlur anı olturmaŋlar olar birle kirmeginçe söz içinde a … |
| Ku. T. 27/50a3 | … ıŋ üze tanuḳlar ḳorḳmaŋlar boḍundın ḳorḳuŋlar mėndin satġın almaŋlar meniŋ | ayetlerimḳa | az bahanı kim hükm ḳılmasa anıŋ birle kim ıḍtı taŋrı bu ögür olar kafirler |
| Ku. T. 28/16b3 | … Öç aldımız olardın baturdımız olarnı derya içre olar yalġan tuttılar biziŋ | ayatlarımıznı | boldılar andın ġafiller |
| Ku. T. 28/32b1 | … ök men anı anlarḳa kim saḳnurlar hem bėrürler zekatnı anlar kim olar biziŋ | ayatlarımızḳa | biterler |
| Ku. T. 28/49b2 | … sa sen anı til çıḳarur ol boḍunnuŋ meŋzeki anlar kim yalġan tuttılar biziŋ | ayatlarımıznı | sözlegil anlarnın saḳnıp sözlemek bolġay kim olar saḳınġaylar |
| Ku. T. 28/51a3 | 177 ėsiz boldı ol boḍunnuŋ meŋzeki kim yalġan tuttılar biziŋ | ayatlarımızḳa | hem özleriŋe erdiler küç ḳılıġlılar |
| Ku. T. 28/62a1 | 203 ḳaçan kelmese olarḳa bir | ayetḳa | ayurlar: nelük üḍürmediŋ anı ayġıl: bütünlükin uḍar men ol kim yarlıġ tegr … |
| Ku. T. 28/65a1 | … r anlar kim ḳaçan yad ḳılınsa taŋrı ḳorḳar köŋülleri ḳaçan oḳınsa olar üze | [ayatları] | arturur olarḳa bitmek iḍileri üze köŋül ururlar |
| Ku. T. 30/11b2 | 1 men men taŋrı bilür men körer men. ol bitig | ayetleri | ol kim .. |
| Ku. T. 31/22a1 | … hem anlardın kim köndürdimiz hem üḍürdimiz ḳaçan oḳınsa olar üze rahmannıŋ | ayatları | tüşerler yüknü hem yıġlayu |
| Ku. T. 31/50b3 | 56 çın-oḳ körkittimiz | ayatlarımıznı | ḳamuġını yalġan tuttı hem unamadı |
| Ku. T. 33/30b2 | 5 anlar kim ḳatıġlandılar biziŋ | ayetlerimiz | içre keçigliler bu ögür olarḳa turur ḳın yime açıġ ʿazabdın |
| Ku. T. 34/9b1 | 46 kelmez olarḳa bir nişan iḍi | ayat--larındın | meger erdiler andın ewürgenler |
| Ku. T. 35/18a3 | … aġuçılar: kelmedi mü sizke yalavaçlar sizdin Oḳıyurlar siziŋ üze iḍiŋizniŋ | ayetlerini | hem ḳorḳıtġuçılar ceza küniŋizke ḳarışġu bu ayġaylar: oḳ ançası bar vacib … |
| Ku. T. 35/23b2 | 4 tartışmazlar taŋrınıŋ | ayatları | içinde meger anlar kim tandılar armasun sėni olarnıŋ evrülmeki kend--ler i … |
| Ku. T. 35/30a1–2 | 13 ol taŋrı körkitür sizke | ayatlarını | indrür sizke kökdin ruz[i]ni pend alınmaz meger kim yansa |
| Ku. T. 35/35b2–3 | 23 bütünlükin biz ıḍtımız musanı biziŋ | ayatlarımız | birle belgülüg hüccet birle |
| Ku. T. 35/44a1 | 35 anlar kim tartışurlar allahnıŋ | ayatları | içinde hüccetsizin keldi olarḳa uluġ düşmanlıḳın taŋrı üskinde taḳı olar ü … |
| Ku. T. 35/60a3 | 63 mundaġuḳ yalġanlanur anlar kim erdiler taŋrınıŋ | ayatlarıŋa | tanıġlılar |
| Ku. T. 35/64a2–3 | 69 körmez mü sen anlarnı kim tartışurlar taŋrı--nıŋ | ayatları | içinde neçük evrülür |
| Ku. T. 35/67b2 | … e olarda ol kim aymaz-miz seniŋ üze bolmadı bir yalavaçḳa kim keldürse bir | ayat | meger taŋrınıŋ yarlıġı birle ḳaçan keldi taŋrı fermam hükm ḳılındı rastlıḳ … |
| Ku. T. 35/69b3 | 81 körkitür sizke nişanlarını ḳayu | ayatıŋa | taŋrınıŋ tanar sizler |
| Ku. T. 35/88b2 | … rınıŋ yanutı ot olarḳa anıŋ içinde cavidanelıḳ saray yanut anı kim erdiler | ayatlarımızḳa | tanıġlılar |
| Ku. T. 36/23b2 | … ndurġay yelni bolġalar tayanıġlılar anıŋ arḳası üze bütünlükin anıŋ içinde | ayatlar | ḳamuġ sergen şükr ḳılġanḳa |
| Ku. T. 36/24b1–2 | 35 bilür anlar kim tartışurlar | ayatlarımız | içinde yoḳ olarḳa hiç ḳorınçu yer |
| Ku. T. 36/56b3 | 47 ḳaçan keldi erse olarḳa biziŋ | ayetlerimiz | birle ançada olar andın külerler |
| Ku. T. 36/57a2 | 48 körkitmedimiz olarḳa | ayetdin | meger ol uluġraḳ anıŋ işindin tuttumız olarnı ḳın birle bolġay kim yansala … |
| Ku. T. 36/106a1–3 | 31 emdi anlar kim tandılar azu meniŋ | ayetlerim | oḳınur erdi siziŋ üze boynaġuluḳ ḳıldıŋız erdiŋiz yazuḳ ḳılġan boḍun |
| Ku. T. 38/50a1 | … r kim ıḍtı bilig bilmes kişiler içre peyġamberni anlardın oḳıyur anlar üze | ayetlerini | arıtur anlarnı yime ögretür anlarḳa bitigni yime çın sözni neçe kim bolsal … |
| Ku. T. 38/51b2 | … ek teg kötrür kitablarnı nėme yawuz ol boḍun teg kim yalġan tuttılar taŋrı | ayetlerini | ol taŋrı körsetmez yolnı zalimlerḳa |
| Ku. T. 38/85b3 | 11 yalavaç oḳıyur siziŋ üze taŋrınıŋ | ayetleri | belgülügler çıḳarġu üçün anlarnı taptılar ḳıldılar eḍgülükler ḳaraŋḳuluḳla … |
Aynı gövdeden maddeler
“ayet” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).