İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

cüft isim

33 geçiş 19 biçim 1 eser KuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Eş, karı ya da koca: “eger uraġut ḳorḳsa cüftindin köŋül aġrıġıŋa” kadın kocasının kırgınlığından korkarsa; “ḳıldı sizlerke cüftleriŋizdin oġlanlar” size eşlerinizden oğullar verdi; “tartışur seniŋ birle cüfti ėşi içinde” kocası hakkında seninle tartışır; “olarḳa anıŋ içinde cüftler arıġ ḳılınmış” orada onlar için tertemiz eşler (vardır). Tanıklar: KuT3
  2. Çift, erkek ve dişi takımı; “cüft ḳıl-” çift yapmak: “çıḳardımız anıŋ birle cüftler otlardın aḍın aḍın” onunla türlü türlü bitkilerden çiftler çıkardık; “yılḳılardın cüftler” hayvanlardan çiftler; “azu cüft ḳılur olarḳa erkekler hem tişiler” yahut onlara erkekli dişili (çocuklar) verir. Tanıklar: KuT3

cüftler biçimi de burada toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): cüft — yalın hâliyle 2 kez

Çekimli biçimler (18):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

33 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/28a3 … ḳar astınıda anın arıḳlar cavidaneler anıŋ içinde ulaşu olarḳa anıŋ içinde cüftler arıġ ḳılınmış kigrür-miz olarnı soġuḳ kölikeke
Ku. T. 26/86b3 128 eger uraġut ḳorḳsa cüftindin köŋül aġrıġıŋa azu yüz ewürmekke yime yazuḳ yoḳ ol iki üze kim yaraştursal …
Ku. T. 28/58a3 189 ol taŋrı kim törütti sizni bir et-özdin ḳıldı andın cüftini tayanmaḳ üçün aŋar ḳaçan örtti erse anı kötürdi yük anıŋ yükini yüngül keç …
Ku. T. 29/17a3 24 ayġıl:eger bolsa atalarıŋız oġlanlarıŋız ḳadaşlarıŋız cüftleriŋiz uġuşlarıŋız mallar kim ḳazġandıŋız anı satıġçılıḳ kim ḳorḳar sizler anıŋ k …
Ku. T. 30/67a1 72 taŋrı ḳıldı sizlerke özleriŋizdin ök cüftler yana ḳıldı sizlerke cüftleriŋizdin oġlanlar yėgençükler azu tapuġçılar ruz …
Ku. T. 30/67a1 72 taŋrı ḳıldı sizlerke özleriŋizdin ök cüftler yana ḳıldı sizlerke cüftleriŋizdin oġlanlar yėgençükler azu tapuġçılar ruzi bėrdi sizlerke arıġlardın yaraġsı …
Ku. T. 31/49b2 … ürdi sizlerni anıŋ içinde yollar hem ıḍtı kökdin suw çıḳardımız anıŋ birle cüftler otlardın aḍın aḍın
Ku. T. 31/88b3 117 aydımız: ey adem her-ayine bu yaġı erür saŋa hem seniŋ cüftüŋe çıḳarmasun-a sizni uştmahdın emgegey sen
Ku. T. 33/6a2 … rḳa kim niʿmet bėrdi taŋrı anıŋ üze niʿmet bėrdiŋ sen anıŋ üze berk tutġıl cüftüŋni ḳorḳġıl taŋrıda yaşrur sen özüŋ içinde anı kim taŋrı belgürtügli ol ḳorḳar …
Ku. T. 33/6a2 … miz saŋa anı bolmasun tėp müʾmin-–lerḳa emgek tarlıḳ oġullanmış oġullarnıŋ cüftleri içinde ḳaçan öteseler olardın hacetini taḳı erür taŋrınıŋ fermanı ḳılınmış …
Ku. T. 33/12a1 50 ey yalavaç biz helal ḳıldımız saŋa cüftleriŋni anlar kim bėrdiŋ olarnıŋ terlerini ol kim erklendi elgiŋ andın kim ḳaytard …
Ku. T. 33/12a1 … saŋa müʾminlerde aḍın bütünlükin bildimiz ol kim fariza ḳıldımız olar üze cüftleri içre ol kim erklendi eligleri bolmasun tėp seniŋ üze emgek tarlıḳ erür taŋ …
Ku. T. 33/15a2 52 helal ermez saŋa uraġutlar anda kiḍin hem tegşürse sen olarḳa cüftlerdin eger ḫoş kelse saŋa olarnıŋ cemelleri meger kim erklense elgiŋ erür taŋrı …
Ku. T. 33/16a1 … sizke emgetse sizler taŋrınıŋ yalawaçını kerekmez kim nikah ḳılsa siz anıŋ cüftlerini anda kiḍin hemişe yaʿni ulaşu ol erür taŋrı üskinde uluġ
Ku. T. 33/21a1 59 ey yalawaç ayġıl cüftleriŋe hem ḳızlarıŋa hem müʾminler uraġutlarıŋa yaġutġan olar üze öz çadırları iç …
Ku. T. 33/71a1 11 taŋrı törütti sizni topraḳdın yana oŋurḳa suwındın yana ḳıldı sizni cüftler kötürmez tişidin ḳoḍmas meger iḍi ʿilmi birle uzun ʿömr bėrilmez uzun ʿömr …
Ku. T. 34/5b1 36 ol arıġ taŋrı törütti cüftlerni anıŋ ḳamuġını andın kim ündrür yer hem özlerindin andın kim bilmezler
Ku. T. 34/21b1–3 22 tėriŋ anların kim küç ḳıldılar hem cüftlerini anı kim tapnur erdiler
Ku. T. 34/68a2 58 taḳı öŋin anıŋ meŋizlig cüftler
Ku. T. 34/80a3 6 törütti sizlerni bir et-özdin yana ḳıldı andın cüftini indürdi sizke yılḳılardın sekiz cüft törütti sizni analarıŋız ḳarınları iç …
Ku. T. 34/80a3 … erni bir et-özdin yana ḳıldı andın cüftini indürdi sizke yılḳılardın sekiz cüft törütti sizni analarıŋız ḳarınları içinde törütmek törütmekde kiḍin üç ḳar …
Ku. T. 35/27a1 … ı turġu uştmahlar ol kim vaʿde ḳıldıŋ olarḳa ol kim eḍgü bolsa atalarındın cüftlerindin hem ʿayallarındın bütünlükin sen ʿaziz hem bütün işlig
Ku. T. 36/6a2 11 kökler törütgen hem yerler törütgen ḳıldı sizke özleriŋizdin cüftler yılḳılardın cüftler yaratur sizni anıŋ içinde yoḳ anıŋ meŋizlig nėerse ol …
Ku. T. 36/6a2 … törütgen hem yerler törütgen ḳıldı sizke özleriŋizdin cüftler yılḳılardın cüftler yaratur sizni anıŋ içinde yoḳ anıŋ meŋizlig nėerse ol eşitgen körgen
Ku. T. 36/33b1 … nė tilese bėrür kimke tilese tişiler bėrür kimke tilese erkekler. / 50 azu cüft ḳılur olarḳa erkekler hem tişiler ḳılur kimni tilese ḳısır ol bilgen küçlü …
Ku. T. 36/40b1–3 12 ol kim törütti cüftlerni ḳamuġını ḳıldı sizke kemidin hem yılḳılardın anı kim atlanur sizler
Ku. T. 36/66b2–3 70 kiriŋler uştmahḳa siz hem cüftleriŋiz sewnür sizler
Ku. T. 37/70a2 … rdimiz anı kemiştimiz anıŋ içinde basruḳlarnı ündürdümiz anıŋ içinde ḳamuġ cüftdin körklüg
Ku. T. 38/1b1 1 rastlıḳ üze eşitti taŋrı ol tişiniŋ sözin tartışur seniŋ birle cüfti ėşi içinde ınçıḳlanur taŋrıḳa ol taŋrı eşitür siziŋ sözleşmek-leriŋizni ta …
Ku. T. 38/73a1 14 ey anlar kim taptılar cüftleriŋizdin hem ʿayallarıŋızdın yaġı sizke saḳnıŋ olarda eger afv ḳılsa sizler yüz ewü …
Ku. T. 38/88b1–3 … peyġamber nelük haram ḳılur sen anı kim helal ḳıldı taŋrı saŋa tileyür sen cüftleriŋniŋ ḫoşnudluḳını taŋrı örtgen ulaşu yarlıḳaġan
Ku. T. 38/89b1 3 ançada yaşru sözledi yalavaç cüftler[i]niŋ amarısıŋa bir söz ḳaçan uḳturdı erse aŋar aşkare ḳıldı anı taŋrı anıŋ üze …
Ku. T. 38/91b1 5 bolġay kim anıŋ iḍisi eger talaḳ ḳılsa sizni tegşürgey aŋar cüftler yaḫşı sizdin boyun suġanlar bitgenler namaz ḳılġanlar tevbe ḳılġanlar tapu …

Aynı gövdeden maddeler

“cüft” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).