Tanım
- Helak, yok olma; “helak ḳıl-” helak etmek, “helak bol-” helak olmak: “helak ḳılmaḳ üçün kafirlerni” kâfirleri yok etmek için; “bu ögür helak bolmışlar ol” bunlar helak olmuşlardır; “ol sėzinçiŋiz … helak ḳıldı sizni” o zannınız sizi helak etti; “helak ḳılmaz bizni meger zamane” bizi zamandan başka bir şey helak etmez. Tanıklar: KuT3
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): helak — yalın hâliyle 21 kez
Çekimli biçimler (0):
Bağlamlar
Bütün geçişler (21) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
21 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/10b1 | 141 arıtmak üçün taŋrı anlarnı kim bittiler | helak | ḳılmaḳ üçün kafirlerni |
| Ku. T. 27/15a1 | … ça tileyürler sėnde ayġıl: taŋrı aça bėrür sizke kelale içinde eger bir er | helak | bolsa yoḳ aŋar ʿayal hem aŋar ḳız ḳadaş aŋar ol kim yarusını ḳoḍsa ol mira … |
| Ku. T. 27/30a3 | … mesih meryem oġlı ʿisa. ayġıl: kim erklig bolur taŋrıdın nerse eger tilese | helak | ḳılmaḳ meryem oġlı mesihni taḳı anasını taḳı ol kim yer içinde turur ḳamuġ … |
| Ku. T. 28/19a3 | 139 bütünlükin bu ögür | helak | bolmışlar ol olar anıŋ içinde yaraġsız artaḳ ol kim ḳılur erdiler |
| Ku. T. 28/31a1 | … mışımızḳa ḳaçan tuttı erse olarnı yer titremeki aydı: iḍim eger tilese sen | helak | / yoḳ ḳılur sen olarnı aşnu mėni yoḳatur mu sen anıŋ birle kim ḳıldı uḳuşs … |
| Ku. T. 28/40b2 | 164 ançada aydılar bir ögür olardın: nelük pend bėrür-miz ol boḍunḳa taŋrı | helak | ḳılıġlı olarnı azu ḳınaġlı olarnı ḳatıġḳın birle. aydılar: yazuḳ keçürmek … |
| Ku. T. 28/48b3 | … siz: anıŋ üçün ortaḳḳı atalarımız munda aşnu erdimiz ʿayallar olarda kiḍin | helak | mu ḳılur sen bizni anıŋ bir[le] kim artatġanlar / yaraġsız ḳılıġlılar |
| Ku. T. 29/2a3 | … m ḳılur taŋrı bir işni kim erür ḳılġuluḳ / ḳılınmış yoḳ bolsun tėyü ol kim | helak | boldı belgülügün tirig ḳalsa ol kim tirig ḳaldı belgülügün ol taŋrı eşitge … |
| Ku. T. 29/32b3 | … barmaḳ munu andıḳarlar taŋrı tuta eger unamasa-miz çıḳḳatımız siziŋ birle | helak | ḳılurlar özlerini ol taŋrı bilür olar yalġanlar |
| Ku. T. 30/6b1–3 | … taşı yad ḳılur sen yusufnı ançaḳa tegi bolur sen igdin ......azu bolur sen | helak | boluġlılardın |
| Ku. T. 31/40a3 | 16 yıġmasun sėni andın ol kim bitmez aŋar uḍtı ten tilekiŋe | helak | bolsa sen |
| Ku. T. 32/38a1 | 59 ap ermez seniŋ iḍiŋ uluşları | helak | ḳılġan ıḍmaġınça uluġraḳında bir yalawaç kim oḳıyurlar olar üze belgülerim … |
| Ku. T. 33/69b3 | … kim al ḳılurlar yawuzlar birle olarḳa ḳın ḳatıġ olarnıŋ alları bu ögür ol | helak | bolur |
| Ku. T. 34/37b1 | 136 yana | helak | ḳıldımız öŋinlerni |
| Ku. T. 35/86a1–2 | 23 ol sėzinçiŋiz ol kim sėzindiŋiz iḍiŋizni | helak | ḳıldı sizni bolduŋuz ziyanlıġlardın |
| Ku. T. 36/24a3 | 34 azu | helak | ḳılsa olarnı ḳazġanmışları birle keçrür üküşdin |
| Ku. T. 36/38b2–3 | 8 | helak | ḳıldımız olarda ḳatıġraḳ tutmaḳın keçti evvelḳılarnıŋ meseli |
| Ku. T. 36/101b1 | 24 aydılar: yoḳ ol meger yaḳın tiriglik [ölür-miz hem tirilür-miz] | helak | ḳılmaz bizni meger zamane yoḳ olarḳa anı bilmek ermez olar meger sėznürler |
| Ku. T. 31/79b3 | 25 | helak | ḳılur ḳamuġ neŋni iḍi buyruḳı birle erte ḳoptılar körünmez meger ėwleri mu … |
| Ku. T. 37/34a1 | … a ulaşu bezendi ol köŋülleriŋiz içre sėzindiŋiz yawuz sėzinç erdiŋiz boḍun | helak | |
| Ku. T. 37/57b3 | … biliŋler kim silerniŋ içre turur taŋrınıŋ yalavaçı eger üküş işler içinde | helak | bolur siler taŋrı sewdürdi sizke kirtgünmeki taḳı bezedi anı köŋlüŋiz için … |
Aynı gövdeden maddeler
“helak” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).