Tanım
- İlim, bilgi: “üstüvar bolġanlar ʿilm içinde” ilimde derinleşmiş olanlar; “tegdiŋ ḳamuġ nerseke rahmetlıġ ʿilm yanındın” her şeye rahmetin ve ilminle eriştin; “olar ‘ilmi ḫalḳḳa yaruttaçı yol” onların ilmi halka yol aydınlatır; “tüş ‘ilmi” rüya yorumu bilgisi; “aŋar yandrulur ḳıyamet ʿilmi” kıyametin bilgisi ona döner; “ḳanı ‘ilm-ü kur‘an üni” ilim ve Kur’an sesi nerede. Tanıklar: KuT3KB3
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ‘ilm — yalın hâliyle 3 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ilmi 828 (EÇS, KB, DK) · ‘ilmi 11 (KB, KuT)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 27/5b19 | 162 ançası bar üstüvar bolġanlar | ʿilm | içinde olardın müʾminler kirtgünürler anıŋ birle ıḍıldı saŋa ol kim ıḍıldı … |
| Ku. T. 30/12a1 | 43 ... meniŋ aramda siziŋ araŋızda yana ol kim anıŋ üskinde ol bitig | ʿilmi | |
| Ku. T. 33/71a1 | … oŋurḳa suwındın yana ḳıldı sizni cüftler kötürmez tişidin ḳoḍmas meger iḍi | ʿilmi | birle uzun ʿömr bėrilmez uzun ʿömr bėrilmiş eksütülmez anıŋ ʿömrindin mege … |
| Ku. T. 35/25b2 | … arlar anlarnı kim taptılar: ey biziŋ iḍimiz tegdiŋ ḳamuġ nerseke rahmetlıġ | ʿilm | yanındın yarlıḳaġıl anlarnı kim yandılar taḳı uḍtılar seniŋ yolıŋa küḍezgi … |
| 41 | 47 aŋar yandrulur ḳıyamet | ʿilmi | kim çıḳmaz mivedin hem çėçeklerindin yük kötürmez hiç uraġut ḳoḍmaz meger … |
| 41 | … çıḳmaz mivedin hem çėçeklerindin yük kötürmez hiç uraġut ḳoḍmaz meger anıŋ | ʿilm[i] | birle ol kün ündegeyler anı: ḳayda barur meniŋ ortaḳlarım |
| Ku. T. 36/82b1 | 32 rastlıḳ üze üḍürdimiz olarnı | ʿilm | üze ʿalemluġlar üze |
Aynı gövdeden maddeler
“ilm” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).