Tanım
- Arkadaş, dost, yoldaş: “uḳuş ol saŋa eḍgü andlıġ adaş” anlayış sana ant içmiş iyi dosttur; “adaş ḳudaş” dost ve yakın. Tanıklar: HuastKB
- “adaş ḳadaş” dost ve akraba, yakın çevre: “ḳoldaş adaş ya ḳadaş” yoldaş, dost ya da kardeş. Tanıklar: KB2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adaş — yalın hâliyle 58 kez
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (63) →KB Kutadgu Bilig
63 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 317 | uḳuş ol saŋa eḍgü andlıġ | adaş | / bilig ol saŋa keḍ baġırsaḳ ḳadaş |
| KB 502 | adaş | tuttı ay toldı eḍgü kişi / küsemiş atı erdi eḍgü işi | |
| KB 1697 | adaş | ḳoldaş erdeş tutundı ḳalın / adaş ḳoldaş ol erke arḳa bilin | |
| KB 1697 | adaş ḳoldaş erdeş tutundı ḳalın / | adaş | ḳoldaş ol erke arḳa bilin |
| KB 2276 | ülese er atḳa ḳamuġ bar malın / | adaş | ḳoldaş erdeş tutunsa ḳalın |
| KB 2575 | asıġsız tusulmaz ḳadaş erse koḍ / tusulur | adaş | tut asıġ birle toḍ |
| KB 3174 | ḳadaşıŋ yoḳ erse yorı tut | adaş | / adaş eḍgü bolsa bu boldı ḳadaş |
| KB 3209 | barışġu kerek ḳa ḳadaşlar bile / ḳatılġu kerek iş | adaşlar | bile |
| KB 3213 | yaraşıḳ yorısa ḳadaş ya | adaş | / olardın bolur ḳa ḳadaşḳa bile |
| KB 3299 | negü tir eşitgil baġırsaḳ ḳadaş / yaḳınlıḳ ulaġlı köŋüldeş | adaş | |
| KB 3327 | uluş kendni ḳoḍtuŋ yaḳın ḳa ḳadaş / kişide yıradıŋ biliş yoḳ | adaş | |
| KB 3363 | kişike ḳatılmaḳnı ögdüŋ ḳadaş / negü teg ḳatılġu ya bolca | adaş | |
| KB 3392 | adaş | ḳoldaş erdeş tutunġu tidiŋ / bu eḍgü iḍi ters yüki yüḍmekiŋ | |
| KB 3409 | telim bolsa erke | adaş | ḳoldaşı / yaḍıldı atı ilke itti işi |
| KB 3485 | ḳadaş sen tilese yime tut | adaş | / adaşli ḳadaşlı ikigün tudaş |
| KB 3485 | ḳadaş sen tilese yime tut adaş / | adaşli | ḳadaşlı ikigün tudaş |
| KB 3577 | yimek içmek ol bir tatıġ ay ḳadaş / yanutı çıḳarda yawuz ay | adaş | |
| KB 4162 | negü teg yorıḳın bilingü | adaş | / tiriglik olardın turur ay ḳadaş |
| KB 4181 | taḳı bir saŋa teŋ tuş ol ay ḳadaş / yıratsa yaġı ol yaġutsa | adaş | |
| KB 4186 | adaş | ḳoldaş erdeş ḳalan tut ḳatıl / ḳalın bolsa ḳoldaş öger tegme til | |
| KB 4207 | negü tir eşitgil | adaş | tutmış er / adaş asġı yası sınap bilmiş er |
| KB 4208 | adaşıġ | asıġ yas içinde sına / bu yirde aḍaḳ tikse bek tut sene | |
| KB 4209 | adaş | köŋli bilmek tilese özüŋ / buşurġıl sözün sen yime tüg yüzüŋ | |
| KB 4218 | adaş | ḳoldaş erdeş sewinç ḳaḍġuda / tusulur kişike isiz eḍgüde | |
| KB 4233 | adaş | tut kişide talusın keḍin / yawuz bolsa iş tuş ökünç yir keḍin | |
| KB 4259 | yaġı ḳılma özke katıġlan ḳadaş / neçe tutġıl emdi ḳadaş ya | adaş | |
| KB 4266 | içiŋni taşıŋnı | adaşıŋ | bilir / bu iç taş biligli kişi neŋ alır |
| KB 4273 | yime tutma borçı kişig sen | adaş | / vefa ḳılmaġay ol köŋül ḳılġa baş |
| KB 4375 | bularıġ yime eḍgü tutġıl ḳadaş / tilese ḳadaş tut tilese | adaş | |
| KB 4397 | usa eḍgü tutġıl bularnı ḳadaş / bularnıŋ tilinge ilinme | adaş | |
| KB 4542 | uçuz tutġa ḳoldaş | adaş | ya ḳadaş / anıŋ aġrıġında köŋül bolġa baş |
| KB 4565 | sözin kesti ögdülmiş aydı ḳadaş / bu saŋlıġ turur ‘am yorıḳı | adaş | |
| KB 4576 | ya iş tuş oḳıġay ya ḳoldaş | adaş | / uluġ ya kiçig tut yaḳın ya ḳadaş |
| KB 4579 | adaş | ḳoldaş erdeş ḳadaş barıp işleri / bolur erse körgü barıp işleri | |
| KB 4806 | kişide yıraḳ bolmaḳınça ḳadaş / bayat tapġıŋa tegse bolmaz | adaş | |
| KB 5807 | sen emdi du‘a artur eḍgü | adaş | / seniŋ bolsu devlet uzun bolsu yaş |
| KB 6012 | bu sevda küçenmiş bolur ay ḳadaş / ot içgü meŋesin arıtġu | adaş | |
| KB 6084 | yana aydı ay çın baġırsaḳ ḳadaş / barır men uḍu sen kelir sen | adaş | |
| KB 6468 | yaḳınlıḳ yaġuḳluḳ yırattı ḳadaş / baġırsaḳlıḳın ḳoḍtı eḍgü | adaş | |
| KB 6582 | adaş | ḳoldaşımda umınç bilmedim men / ḳadaş ḳılḳı yat teg negü teg açayı |
Aynı gövdeden maddeler
“adaş” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).