İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

adasız sıfat

14 geçiş 3 biçim 4 eser SekMaitManAO Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Tehlikesiz, esen, zarar görmeyen; çoğunlukla “adasız tudasız” ikilemesiyle: “et’özi adasız tudasız bolur, özi yaşı uzun bolur” bedeni esen ve engelsiz olur, ömrü uzun olur. Tanıklar: Sek2MaitAO
  2. “adasız ḳıl-” tehlikeden korumak: “bodistv adasız ḳılıp” bodhisattva (onları) tehlikeden kurtarıp. Tanıklar: AO
  3. “adasızın” esenlik içinde, tehlikesizce: “igsizin adasızın turalım” hastalıksız, esen duralım. Tanıklar: Man

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): adasız — yalın hâliyle 9 kez

Çekimli biçimler (2):

Sek Sekiz Yükmek

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.49 (IIc) tutarlar et’özi adasız tudasız bolur özi yaşı uzun bolur ödsüz
Jut.Sek.T-1.70 (IIc) adasız bolur --- bitig oḳımış edgü ḳılınç edremi bo erür birök ḳayu tınlġnıŋ
Jut.Sek.T-1.262 (Ia) adasz tudasz erelim tip et’özleriŋe ança munça tusulur inçip
Jut.Sek.T-1.370 (IId) küzedü tutalım kim --- alḳu törlüg ayıġlartın kitzünler adasızın tudasızın
Jut.Sek.T-1.436–437 (IIc) küü küzedü tutarlar et’öz adasız bolur özi yaş [ ] ḳalın bolur

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.40–46 … ögümüz kün silig kunçuy yüz yılka tegi uzun özin kalın kutın igsiz toġasız adasız tudasız ögrünçü meŋin yirtinçü meŋisin ürke ögrünçülüg ermeki bolzun .:.
Mai.Tek.001.67 bu buyan (k)üçinte közünür et-özleri adasız (tudasız) uzun kalın kutın / / 12 = 4a 414 ölürür atlıg boşġutsuz tınlı …
Mai.Tek.038.47–49 (bu) tıltaġın uluş balıḳ bodunı buḳunı adasız tudasız ulug ögrü(nç)ün meŋin erürler....

Man Manichaica I-III

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 171-252 igsizin adasızın turalım
T II D 173a2-456 … g yı]l [ba]şıŋa … … TM 159 (Rückseite) : U 31 / [ögr]ünçün ig[si]z(i)[n] [a]das(ı)z(ı)n tudas(ı)z(ı)n busu[şsuz(u)n] kadgusuz(u)n katıgın büt[ürü] y(a)rlıkamakı b …

AO Tanımlanmamış ögdi parçası (AO)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AO-60–63 umuġ bolup ḳonşi im bodistv ada-sız ḳılıp uruġ ḳadaş oġul ḳız birle ḳavışġu üçün alḳu ada-larta umuġ boltaçı b …
AO-75–78 … boltaçı ḳonşi im bodistv ar-a turup yol temür yiuçiŋ-niŋ alḳu ada-larınta adasız tudasız yanıp kelip körüşüp ḳavışıp adaḳ soŋınta alḳu-nı bilteçi burḳan bo …