İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

awın- fiil

42 geçiş 14 biçim 2 eser KBDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Eğlenmek, avunmak, ferahlamak: “erej ḳıl bir ança, sen inçin awın” biraz dinlen, huzurla eğlen; “küwenç birle awnur sewinçke tuşup” övünçle eğlenir, sevince erişir; “bilig birle awnur canın semritür” bilgiyle ferahlar, canını besler; “badram ḳılıp awnalım” şölen edip eğlenelim. Tanıklar: KB3DLT
  2. Aldanmak, kapılmak, gönül vermek: “awınma bu dünyaḳa” bu dünyaya aldanma; “awındım bu dünyaḳa köŋlüm birip” gönlümü verip bu dünyaya aldandım; “oyunḳa awınsa ajun tutġuçı” dünyayı yöneten oyuna dalarsa; “yayıġ ḳutḳa awnıp” geçici mutluluğa kapılıp. Tanıklar: KB4
  3. “awınġu” avunulacak (şey), sığınak: “küwengü awınġu sıġınġu iḍim” övüneceğim, avunacağım, sığınacağım Rabbim. Tanıklar: KB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): awın- — yalın hâliyle 3 kez

Çekimli biçimler (13):

KB Kutadgu Bilig

41 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 95 öger atın ündep ünin türtüşüp / küwenç birle awnur sewinçke tuşup
KB 988 ḳara ḳarnı toḍsa kör uḍ teg yatur / yaya sözke awnur özin semritür
KB 990 biliglig kişiler et öz yawrıtur / bilig birle awnur canın semritür
KB 1142 erejlerke awnıp usal bolġuçı / ölüm tutsa oḍlur yetilmez küçi
KB 1144 yayıġ ḳutḳa awnıp küwenür kür er / yaġız yir ḳatında yürekin yirer
KB 1145 sewinçlerke awnıp üküş külgüçi / sıġıtḳa anunġu aya ölgüçi
KB 1171 awındım bu dünyaḳa köŋlüm birip / vefa ḳılmadı kör meniŋdin irip
KB 1331 awınma bu dünyaḳa erter barır / ınanma bu devletḳa terkin ḳarır
KB 1424 awınma erejke küwenme ay beg / awınçıŋ küwençiŋ uḍıtġay u teg
KB 1427 awınçu sewügler bile awnur öz / ḳara yir ḳatında yaşıp yatġu tüz
KB 1912 sözüg sözlegüçi bu can yawrıtur / eşitgüçi awnur et öz semritür
KB 1919 ḳulı can sızurġu awınsa begi / ḳalı yetlür erse bu ḳulnuŋ ögi
KB 1929 erejin awınsa yise il uzun / bütün can üzülse yise ol ajun
KB 2093 oyunḳa awınsa ajun tutġuçı / ilin buzdı boldı özi ḳoltġuçı
KB 2103 bor içse oyunḳa awınsa begi / ḳaçan yetgey il kün işiŋe ögi
KB 2306 negü tir eşitgil ay ḳılḳı tüzün / bu beytig oḳıġıl awınġıl özün
KB 2694 bitigde ḫat uz bolsa açlur köŋül / oḳıġu kelir baḳsa awnur köŋül
KB 3114 şükür ḳıl bayatḳa tapuġ ḳıl sewin / erej ḳıl bir ança sen inçin awın
KB 3532 özüŋ iki künlük awınġu üçün / körürde küyürme özüŋni küçün
KB 3559 ölümüg biligli sewinmez özün / ölürüg körügli awınmaz uzun
KB 3783 negüke ınanıp saḳınġu uzun / negüke süçinip awınġu özün
KB 4762 iḍim yada iş tap sewingü sewinç / anıŋ yarlıġı tap awınġu awınç
KB 4794 awınġum sıġınġum yölekim toḳum / ol ol bir iḍi toḍġu açım toḳum
KB 4797 küwengü awınġu sıġınġu iḍim / ḳamuġdın üzüldüm ḳaçar men saŋa
KB 4832 erejke awıınma yaya bolġa kün / bu ḳutḳa ınanma yayıġ ol otun
KB 4964 oduġ yattı ança anı tıŋlayu / awındı ol ünke turup taŋlayu
KB 5208 erejke awınnma sen içme süçig / teŋġiz ol bu iki aŋar yoḳ keçig
KB 5235 bu künki erejke awınma saḳın / yarınḳı erejig tile keḍ baḳın
KB 5284 oyunḳa awınma özüŋni küḍez / erejke sewinme künüŋ ḳaldı az
KB 5627 tat ıḍı tiriglik il asġı bile / erejin awındı sewinçin ḳule
KB 5841 özüg arzu ni‘met bile semritip / erej birle awnur özümiz yatıp
KB 5926 awınma bu dünya bile ay ilig / vefa ḳılġu ermez yetürgil bilig
KB 6026 yana yıġlasa tüşte körse saḳınç / erej birle awnur bulur miŋ sewinç
KB 6136 erejke awınma sewinme saḳın / bayat yada birle tapuġ ḳıl baḳın
KB 6189 iḍim yadı tap ol awınġu işim / körü ıḍmaġay teŋri itgey işim
KB 6319 usanıp yorıdım awındım üküş / ölüm tuttı bardım kelir uş saŋa
KB 6366 yolın ḳısmasa ḳuş meŋin eḍlemez / semiz bolsa ıt toḳ awın awlamaz
KB 6368 ḳuşuŋ awlamasa bir ördek yas ol / ıtıŋ ḳoḍsa awın yası bir as ol
KB 6382 biligsizke uçmaḳ turur bu ajan / erej birle awnur yorır muŋsuzun
KB 6536 neçe ḳuşḳa awḳa awındım sewindim / uçar ḳuş teg arḳun aġımda kürettim

Aynı gövdeden maddeler

“awın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).