Tanım
- Sarhoş olmak, esrimek: “esürse kişi tilwe munduz bolur” insan sarhoş olursa deli, aptal olur; “neçe eḍgü işler esürse ḳalur” sarhoş olunca nice iyi işler kalır; “ḳalı içtiŋ erse esürgü süçig” sarhoş edici şarap içtinse. Tanıklar: KB2
- (Mecazen) mest olmak, kendinden geçmek: “uluġluḳḳa esrüp kim aḫsumlasa” büyüklüğe mest olup kim kibirlenirse; “esürme bu beglik bile ay silig” ey zarif (kişi), bu beylikle esrime; “teŋri meŋisiŋe esürüp yoḳsuz üd ertürürler” tanrısal mutluluğa mest olup boş vakit geçirirler; “uluġ ögrünçü meŋike esürmiş munmış osuġluġ” büyük sevince, mutluluğa esrimiş, kendinden geçmiş gibi. Tanıklar: MaitKB2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): esür- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (8) →KB Kutadgu Bilig
8 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 2099 | esürse | kişi tilwe munduz bolur / bu tilwe işi kör ḳaçan tüz bolur | |
| KB 2101 | neçe ḳılġu işler bor içse ḳalur / neçe ḳılmaġu iş | esürse | kelür |
| KB 2102 | neçe teŋsiz işler bor içse bolur / neçe eḍgü işler | esürse | ḳalur |
| KB 2650 | biliglig bor içse biligsiz bolur / bilgsiz | esürse | aḍın ne ḳalur |
| KB 2658 | ḳalı içtiŋ erse | esürgü | süçig / köŋül sırrı açtı çıḳardı içig |
| KB 5234 | uḍıma bu ġaflet bile ay ilig / | esürme | bu beglik bile ay silig |
| KB 6140 | uluġluḳḳa | esrüp | kim aḫsumlasa / ḳara yir ḳatında ḳıyın yir basa |
| KB 6142 | esürse | ḳalı borçı bornı içip / uḍıp ḳopsa aḍlur usında keçip |
Aynı gövdeden maddeler
“esür” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).