İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

küḍez- fiil

140 geçiş 23 biçim 3 eser KBKuTAH

Tanım

Bu maddenin tanımı henüz yazılmadı. Aşağıdaki bağlamlar sözcüğün derlemdeki kullanımını gösterir.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): küḍez- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • küḍezse 21 (KB) · küdezse 1 (KuT)

Çekimli biçimler (23):

KB Kutadgu Bilig

109 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 26 neteglikke kirme küḍezgil köŋül / barıŋa bütün bolġıl amrul amul
KB 167 sözüŋni küḍezgil başıŋ barmasun / tiliŋni küḍezgil tişiŋ sınmasun
KB 176 tilig keḍ küḍezgil küḍezildi baş / sözüŋni ḳısurġıl uzatıldı yaş
KB 650 eşitmezmü erdiŋ bügüdin bu söz / yaḳın bolsa begke küḍezgü keḍ öz
KB 704 özini küḍezse ayı ertmese / yawuz yunçıġ işke yaḳın turmasa
KB 994 biliglig boġuz tilke erklig kerek / boġuz til küḍezgen biliglig kerek
KB 1275 bayatḳa tutuzdum sini men ḳatıġ / tilese küḍezgey yitürgey tatıġ
KB 1324 ḳalınḳa ḳatılsa sen bekle sözüŋ / kişiler ewinde küḍezgil közüŋ
KB 1436 boḍunḳa başı sen ay ilig bu kün / buḍunuġ küḍezgil oḍuġ tur ögün
KB 1509 sözüŋni küḍezgil selamet yorı / özüŋni küḍezgil esenin ḳarı
KB 2136 ḳayu beg boḍunḳa törü birmese / küḍezmese boḍnın yigüçi yise
KB 2346 yorıḳın küḍezse ‘alem başlar er / öŋi turmasa bir yaġıġ işler er
KB 2392 bu yirde özüŋni küḍezgil oġul / küḍezgil yoḳ erse özüŋdin töŋül
KB 2505 üçünçi körürde küḍezse özin / tilinde çıḳarmasa tegme sözin
KB 2582 iḍi saḳ küḍezgü bu yirde begin / yoḍuġ tegmese anda teŋsizlikin
KB 2675 bitigçike ayġu kerek iç sözin / küḍezse bitigçi üküş ya azın
KB 2774 bitigçi küḍezgü kiriş hem çıḳış / bitigin küḍezgü ḳamuġ türlüg iş
KB 2793 közin keḍ küḍezse tilin beklese / uḳuş birle arzu havaġ örklese
KB 2825 siziksiz yise beg anıŋdın aşıġ / ınansa aŋar beg küḍezse başıġ
KB 2850 bütün tutġu barça kişig çın bışıġ / özüg keḍ saḳınġu küḍezgü başıġ
KB 2892 negü tir eşit ay biliglig bügü / boġuz keḍ küḍezgü aş aḳru yigü
KB 2905 açınu süçinü baġırsaḳlıḳın / iḍişin küḍezse ötese haḳın
KB 3351 boḍun köŋli yuwḳa küḍezmeki sarp / köŋül sınsa ḫaşmı bayat ‘adli tap
KB 3764 mini bir bayatım küḍezmişi teg / küḍezümegey sen aya aslı beg
KB 3956 barıp tegdi erse ḳadaşḳa yaḳın / yıraḳ tüşti attın küḍezdi haḳın
KB 4105 közüŋni küḍezgil özüŋni tutun / özin tutġuçı er ajunda küsüş
KB 4120 birisi bu begler sözin tutġu beg / küḍezgü anı öz sewüg canı teg
KB 4264 bu iş tuş yükin yüḍ sıma köŋlini / sözümni unıtma küḍezgil munı
KB 4323 ḳara ḳılkı barça bolur ḳap ḳara / ḳara ḳılma özni küḍezü tura
KB 4433 asıġ yasta yinçke bolur ḳılḳları / ḳatılsa munı keḍ küḍezip yorı
KB 4513 tişilerni ewde küḍezgil tuçı / tişiniŋ taşı teg bolumaz içi
KB 4519 tişi aşlı et ol küḍezgü etig / yıḍır et küḍezmese bolmaz itig
KB 4582 olarḳa yime bar küḍezgil köŋül / sewindür olarnı sewin ay oġul
KB 4630 bu yaŋlıġ küḍezgil taduŋnı köni / esen bolġa inçin tiriglik küni
KB 4835 neçe miŋ tirig öldi tulup batur / biziŋ kelgümizni küḍezip yatur
KB 5229 uḳuşluġ kim erse anı tut yaḳın / biliglig sözin tut küḍezgil baḳın
KB 5306 ḳatıġlan özüŋni tamudın yırat / ḳamuġ eḍgülük ḳıl küḍezgey bayat
KB 5575 birisi iliŋde arıġ tut kümüş / ‘ıyarın küḍezgil ay bilgi üküş
KB 6160 sen emdi küḍezgil özüŋ ay ḳadaş / seniŋ boldı dünya özüŋ boldı baş
KB 6248 siziksiz küḍezür anı bir bayat / tilekin birür hem bulur eḍgü at

Aynı gövdeden maddeler

“küdez” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).