Tanım
- Acı vermek, acıtmak, incitmek: “yalŋuḳ açıtsa tilin” insan diliyle incitirse; “kimig serdim, irdim, kimi me açıttım” kimi kırdım, kimi incittim. Tanıklar: KB2
- “yüzin açıt-” yüzünü ekşitmek: “ḳaşı közi tügmiş, açıtmış yüzin” kaşını gözünü çatmış, yüzünü ekşitmiş. Tanıklar: KB
- “açıtıġlı / açıtġan ḳın” acı veren azap: “olarḳa ḳın açıtġan”; “açıtma aġız” ağzını acıtma. Tanıklar: KuTAH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): açıt- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (26) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
22 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/94a3 | 138 müjde bėrgil iki yüzlüglerke anlarḳa ḳın | açıtıġlı | |
| Ku. T. 28/81a3 | … rast seniŋ üsküŋdin yaġturġıl biziŋ üze taşlar kökdin azu keldürgil bizke | açıtġan | ḳınnı |
| Ku. T. 29/53a3 | … n eger yansalar bolur yaḫşı olarḳa eger yüz ewürseler ḳınayur olarnı taŋrı | açıtġan | ḳın dünya içre hem aḫiret içre yoḳ olarḳa yer içinde dostdın ap yariçi |
| Ku. T. 36/27b3 | … küç ḳılurlar boḍunḳa yaġılıḳ ḳılurlar yer içinde sezasızın bu ögür olarḳa | açıtıġlı | ḳın |
| Ku. T. 36/91b2 | … anıŋ üze yana aḍaḳ tiker boynaġu ançaḳlı eşitmez teg anı müjde bėrgil aŋar | açıtġan | ḳın birle |
KB Kutadgu Bilig
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlarAH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 161–164 | köni söz ‘asėl teg bu yalġan basa basal yip | açıtma | aġız yi ‘asėl bu yalġan söz ig teg köni söz şifa‘ bu bir söz ozaḳı urulmış … |