İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

açuḳluġ sıfat

6 geçiş 2 biçim 2 eser KBKuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Açık, belli, apaçık: “ayu birdim emdi açuḳluġ saŋa” şimdi sana açıkça söyledim; “açuḳluġ aḍırtlıġ” açık ve ayrıntılı. Tanıklar: KB2
  2. Görünen, açıkta olan; gizlinin (ġayb) karşıtı: “ġayb bilgen hem açuḳluġnı bilgen” gizliyi de açığı da bilen. Tanıklar: KuT
  3. Serbest, kullanılması yasak olmayan (?): “ruzi bėrdi sizlerke taŋrı açuḳluġ arıġ” Tanrı size serbest ve temiz rızık verdi. Tanıklar: KuT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): açuḳluġ — yalın hâliyle 5 kez

Çekimli biçimler (1):

KB Kutadgu Bilig

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 851 bu yaŋlıġ kişiler yaramaz maŋa / ayu birdim emdi açuḳluġ saŋa
KB 2176 taḳı bir ayıtġu sözüm bar saŋa / anı ma açuḳluġ ayu bir maŋa
KB 2775 yıl ay öḍ bitise küni belgülüg / açuḳluġ aḍırtlıġ sanı belgülüg
KB 3453 açuḳluġ maŋa ay tilekiŋ ne ol / negü ḳolġu erse aça sözle ḳol

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 30/93a3 114 yėŋler andın kim ruzi bėrdi sizlerke taŋrı açuḳluġ arıġ şükr öteŋler taŋrı irinçiŋe eger kim aŋar tapnur erse sizler
Ku. T. 35/4a2 46 ayġıl: ya taŋrı kökler törütügli hem yer törütügli ġayb bilgen hem açuḳluġnı bilgen sen hükm ḳılur sen ḳullarnıŋ arasında anıŋ içinde kim erdiler tartı …