aḳıl- fiil

15 geçiş 6 biçim 2 eser Abh ShoR Anlam haritasında göster

Tanım

Akıp gitmek; (Abh) varoluş içinde akmak, sürüklenmek; çoğunlukla “evril-” ile: “aḳılmaḳı evrilmeki” akıp dönmesi (varoluş döngüsü); “kelmedük ödtin aḳılıp kirdükte” gelecekten akıp (şimdiye) girdiğinde; “anta inçip öçer aḳılur” orada öylece söner, akıp gider. Tanıklar: Abh2 ShoR

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı (sözcük başı): aḳıl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (6):

aḳılmaḳ 4 aḳılur 4 aḳılıp 4 aḳılmaḳlıġ 1 aḳılmaḳı 1 aḳılu 1

14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar

Abh.Sho. 36–39	ol intrayakoşuġ bular-ta kirlig-i-niŋ uġur-ında anın bolur üçün olar-nıŋ	aḳılmaḳ-ı	evrilmeki üç uġuş-lar-ta beş ajun-lar-ta tört tuġum-lar-ta tınlġ yėr -tinç …
Abh.Sho. 1107		aḳılmaḳ	evrilmek yme ḳayu ol tėptėser.
Abh.Sho. 1948	nedeg	aḳılıp	üner tėptėser.
Abh.Sho. 3511–3512	… bilip öç -mek-niŋ öŋdünki kėnki tanuḳ-lamış-ı-nıŋ üġüş-ı oḫşadıġ-ı oḫşaşur又	aḳılmaḳ-lıġ	uġuş-lıġ uġuş-ı oḫşaşur yme/tėr.
Abh.Sho. 4169	yme ök kim bėş yükmek-lig kezig	aḳılmaḳ	evrilmek-niŋ öçmeki yme ::

… lḳu emgek-tin 汝所 [間解脱 seniŋ ayıtġuluḳ] oz-maḳ ḳutrulmaḳ :: anta inçip öçer

aḳılur

“akıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).