Tanım
- Hile, düzen; beceri; çoğunlukla “al altaġ” ikilemesiyle (çare, düzen; Budist upāya): “ḳop ḳamaġ uzanmaḳ al altaġ bilmiş” bütün ustalık ve çareleri bilmiş; “al altaġ uzanmaḳlarıġ öntürüp” çare ve ustalıklar gösterip; “alıġ altaġıġ amırtġurur” kötülüğü, hileyi yatıştırır. Tanıklar: Mait2TT2ShoR2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): altaġ — yalın hâliyle 8 kez
Çekimli biçimler (5):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 6.1.1.2/8 | … | | azıtıġ ol ym [e]/// [alplanmaq]-lıġ edrem-te iş-te küdök-te 策 | | | al | alt[aġ-t-a] | /// /// [kö]rdükde serinmedeçi | | | antaġ yene sançışġu-ta 赏 | | | ö[g]// … |
| Sho.Rosia 7.2 /60–87 | … ayu [et’öz /// 随順] êyin udu aḍḳanıp tutup 欲 uġrayu ḳatıġlanur tavranu[r al | altaġ | uzan-] maḳ üz-e ’erḍer aşar 精勤勇猛堪能 ḳatıġ-lanma[ḳ tavranmaḳ ///] bolur 諸身心法 … |
| Sho.Rosia 7.2 /111–133 | … aşnu-sınta ḳılmaḳ ü[z]-e [monçulayu ///] al altaġıġ 如先方便 ḳ(a)ltı aşnuḳı al | altaġ-ları | üz-e [ölenip diyanḳa kirür] teg têp 順趣於離 êyin barür-lar sıŋarḳı-ḳa 流 [/// … |
| Sho.Rosia 7.2 /340 | ḳayu al | altaġ-ta | [bışnursar] :: |
| Sho.Rosia 8.3 /171–172 | … z-igi tegdükde ötrü anta töz-ün {艹+廾} -lar altınç oron ḳaḍında 十 törlüg al | altaġ | bilge bilig-lerig yügerü ḳılıp :: |
TT TT I-X
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T III 26011.-68 | al | altaġ | uzanmaḳlarıġ taiḳarıp . addın -larḳa asıġ -lıġ işig işletiŋiz . |
| T III D 2607.-121–122 | atḳaġlıġ fişailiġ meŋiler [.] al | altaġ | uzanmaḳlarıġ öntürüp . aŋa yr/ . . . . . [.] asıġ tuzu ḳıltıŋiz . |
U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 207 b.-13–17 | anta bu darnı-nıŋ yaŋ-ı osuġ-ı al-ı | altaġ-ı | üze tŋri--ler ėligi-y-a alḳu tınlġ-lar yme tamu-ta ulatı yavız yol-lar-tın … |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.T-11.16a.28 | … e bramanlar .. alḳu bodiswt-aġ baḫşı taplayurlar .. ḳop [ḳama]ġ uzanmaḳ al | altaġ | bil[miş üçün …] -ġuçı-ı yaltuŋuz baḫşı bolur .. |
Aynı gövdeden maddeler
“altag” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).