Tanım
- Amel, iş, eylem (dinî değeri bakımından); “‘amel ḳıl-” amel işlemek: “ol kim ʿamel ḳılur” amel işleyen; “yoḳ ḳıldı ʿamellerini” amellerini boşa çıkardı; “az ʿamelḳa üküş ceza bėrgen” az amele çok karşılık veren; “uzun sanma saḳınç, üküş ḳıl ‘amėl” uzun uzun kaygılanma, çok amel işle. Tanıklar: KuT3AH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ‘amel — yalın hâliyle 7 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ‘amel 5 (KuT, KB) · ‘amėl 2 (AH)
Çekimli biçimler (13):
Bağlamlar
Bütün geçişler (31) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
28 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/100a1–3 | 147 nė ḳılur taŋrı sizni ḳınap eger şükr ḳılsa siz bitse siz erür taŋrı az | ʿamelḳa | üküş ceza bėrgen bilgen |
| Ku. T. 29/48b1 | … öŋdin erdiler oŋları birle kirdiŋiz anıŋ teg kim kirdiler bu ögür yoḳaldı | ʿamelleri | dünya içre hem aḫiret içre bu ögür olar ziyanlıġlar ol |
| Ku. T. 31/74b2–3 | 39 ayġıl: ey boḍnum | ʿamel | ḳılıŋ orunlarıŋızda yana men ʿamel ḳılıġlı men kiḍin bilgey sizler |
| Ku. T. 36/10a3 | … ım dad ḳılsa men siziŋ ara taŋrı turur biziŋ iḍimiz hem siziŋ iḍiŋiz bizke | ʿamellerimiz | sizke ʿamelleriŋiz hüccet yoḳ biziŋ ara siziŋ ara taŋrı tėrer biziŋ ara aŋ … |
| Ku. T. 37/11b3 | 14 ol kişi erür belgülüg nişan [üze] iḍisindin ol kişi teg bezediler aŋar | ʿameliniŋ | yawuzı uḍtılar hevalarıŋa |
AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 293–296 | … a busuġlı ėcėl ėmėl timişim dost uzun sanmaḳ ol uzun sanma saḳınç üküş ḳıl | ‘amėl | |
| AH 401–404 | ‘amėl | ḳoḍdı ‘alim vė zahid vėra‘ ‘arif raḳs çıḳarıp iter ḫoş sėma‘ bida‘tın yıġı … |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 6271 | busuġda küḍer bu körünmez ecel / usalın basıḳur umınçın | ‘amel |