İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

amrul- fiil

22 geçiş 11 biçim 2 eser KuTKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Huzur bulmak, gönlü yatışmak, sükûnete kavuşmak: “köŋülleriŋiz amrulsun üçün” gönülleriniz huzur bulsun diye; “közüŋ toḍtı, köŋlüŋ yime amrulup” gözün doydu, gönlün de huzur bulup; “sözin kesti ilig özi amrulup” hükümdar yatışıp sözünü kesti. Tanıklar: KB2
  2. Dinlenmek, durup kalmak: “kün yorıyur amrulġu yerke” güneş durağına doğru akıp gider; “uḍıdı bir ança süçig amrulup” tatlı tatlı dinlenip biraz uyudu. Tanıklar: KuTKB
  3. “amrulmaḳ, amrulmaŋ, amruşmaḳ” (Kuran çevirisinde) sükûnet, gönül huzuru (sakīna): “ıḍtı taŋrı amrulmaḳnı anıŋ üze” Tanrı onun üzerine huzur indirdi. Tanıklar: KuT
  4. “amrul amul” huzurlu ve sakin ol: “barıŋa bütün bolġıl, amrul amul” olanla yetin, huzurlu ve sakin ol. Tanıklar: KB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): amrul- — yalın hâliyle 2 kez

Çekimli biçimler (10):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/3a1–3 126 ḳılmadı anı taŋrı meger müjde sizke amrulsun üçün köŋülleriŋiz anıŋ birle yari yoḳ meger taŋrı üskindin ʿaziz hakim
Ku. T. 29/19b1 26 yana ıḍtı taŋrı amrulmaḳnı yalavaç üze hem müʾminler üze ıḍtı süler körmez sizler anı ḳınadı anlarnı …
Ku. T. 30/72b1 80 taŋrı ḳıldı sizke ėwleriŋizdin amrulġu ḳıldı sizlerke yılḳılar terilerindin ėwler yüŋül tutar siz anlarnı köçgü k …
Ku. T. 34/6b1–2 38 kün yorıyur amrulġu yerke aŋar ol teŋlemek küsüş bilgen
Ku. T. 37/6a3 … ya minnet ḳılġu mundın soŋ ya yuluġ alġu kerek ançaḳa tegi ḳoḍġınça toḳış amrulġınça ol eger tilese taŋrı öç alınġay erdi anlardın ançası bar sınayur amarıŋızn …

KB Kutadgu Bilig

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 26 neteglikke kirme küḍezgil köŋül / barıŋa bütün bolġıl amrul amul
KB 3084 tünek ol bu dünya kötürgil köŋül / eḍiz ordu il ḳol sen amrul amul
KB 5623 sözin kesti ilig özi amrulup / ḳopup çıḳtı ögdülmiş andın turup
KB 5760 közüŋ toḍtı köŋlüŋ yime amrulup / yorır sen ilig birle eḍgü bolup
KB 5826 töşek ḳoldı yattı bir az inçrünüp / uḍıdı bir ança süçig amrulup