İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

amtı zarf

Tanım

  1. Şimdi, bu anda; artık: “amtı türk yigit erken” şimdi genç iken; “amtı ökünürbiz” şimdi pişmanlık duyuyoruz; “ol amtı anıġ yoḳ” o şimdi (artık) kötü değil; “amtı şasdr yaradġalı” şimdi incelemeyi yazmak için. Tanıklar: HuastMaitAbh
  2. “amtıḳan” şimdi bile, hemen şimdi: “amtıḳan ökünser ol yėg bolġay” şimdi olsun pişman olsa daha iyi olur. Tanıklar: UTövbe
  3. “amtıḳategi” şimdiye dek; “amtıta ınaru” şimdiden sonra; “amtıḳına turḳaru” bundan böyle hep. Tanıklar: TTShoR

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): amtı — yalın hâliyle 236 kez

Çekimli biçimler (9):

Abh Abhidharma (Shogaito)

96 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 63–65 amdı bu şastr-ta arıdı yoḳ erür bu mün ḳadaġ-lar anın bar şlok-ta söz-lemiş-i比論 …
Abh.Sho. 450–452 … inti öge tükedip edgü-ler-in kėn tėmin yükünmiş-in ayamış -ın uḳıdmaḳ erür amtı şasdirakarė vasubandu baḫşı aşnu -ça öge tükedip edgü-ler-in.
Abh.Sho. 1961–1962 kim erti yene aşnu-ça nomlaġuçı ol abidarim(-ıġ) inçip amtı şasdr-a-karė vasubandu baḫşı-y-a ayayu aġır-layu uḳıdu yörmiş-iŋiz kergek …
Abh.Sho. 2614–2617 amtı uġramış üçün tuduldurġalı.
Abh.Sho. 3098–3101 yol kėrtü-nüŋ yörügi kėŋ üçün amtı margapudgalakoş-ta kėn inçip böle adırtlayu tükedgey biz üç ėdigsiz-ler -n …

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

83 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.001.13–19 … arça tolp karılsar alp bulġu--lug kişi et-özin bulmışım yoḳsuz bolġay anın amtı türk yigit erken kayu erser bir nom bitig biti--telim burkan şazınınta nom …
Mai.Tek.019.33–39 ol antag ... b / ... s / / boltuŋuzlar ... amtı et-özin tilin (kö)ŋülin edügü kılınç buyan bög-... - / yıġıŋlar burkanlar …
Mai.Tek.055.06–10 … ) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (namo) but.. namo d(a)rm.. namo (saŋ..) (amtı) (bu) nomlug savag kitumati (atlıg) uluştaḳı samntapuşp saŋram--(ta) (uḳ)mı …
Mai.Tek.074.62 tamudın ozup kurtulup amtı bu et yumġaḳ et-özlüg / / 10 ? 107 / üç otuzunç ülüş on p(a)(ar) kiçig tu …
2a-9 anın amtı alḳu tınlġlar meniŋ yetim ermezler . .

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 1.3/4–5 amtı bo öŋ erser béşegü-nüŋ yumdaru-qı atı üçün iki törlüg yörüg -leri neçe büt …
Sho.Rosia 2.2.9.V/2 … daş üz[e] [e]d[gü] ögli / yarlıqançuçı köŋüllüg térinlig quvraġlıġ bolup : amtıta ı[nar]u ulatı burḫan prét yolındaqı ergürmiş qızıl baqırıġ aġızta qart[uru …
Sho.Rosia 6.2.2.4/16–17 我今 ΟΟ men amtı körser adırt [-sar] //// ökündi ergey tép 極爲 ΟΟ artoq(ra)q seçe [mün qadaġ …
Sho.Rosia 7.2 /202–203 今札最勝覺 amtı yükünürbiz ḳamaġ-ta [yêg tuyuġlıḳa ::
Sho.Rosia 8.3 /16 amtı men bökünki kün üz-e.

Huast Huastuanift

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. II D. 178 IV.-4 … özledim(i)z erser mundaġ bu adunçsuz yazuḳ yaz(ı)nt(ı)m(ı)z erser t(e)ŋrim amtı-ı m(e)n raim(a)st f(e)rzind ögü[nür men yaz]uḳda boşunu-u ötünür men
T. M. 303-11 … üz] erser . . t(e)ŋri [ke yazınıp yekke tapınt(ı)m(ı)z] erser . . t(e)ŋrim a[mt]ı ökünürbiz
T. II Y. 60 a.-24 … a)t(ı)ġ sıd(ı)m(ı)z erser .. neçe egsü]t(ü)m(ü)z k(e)rget(i)m(i)z erser .. amtı [t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünürbiz ..]
T. II Y. 60 b.-41–46 … [tı]m(ı)z erser .. t(e)ŋri y(a)ruḳın y(a)vlaḳ yėrgerü ıdt(ı)m(ı)z erser .. amtı t(e)ŋrim yazuḳda boşunu ötünür biz
T. M. 183-12–14 … işke ködügke tıltanı[p yazuḳda boşunġalı] barmad(ı)m(ı)z erser .. t(e)ŋrim [amtı] yazuḳda boşunu ötünür [biz

Sek Sekiz Yükmek

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.19 (IIc) tip amtı tŋrim bo ḳutsuz ḳovı tınlġlarḳa trs biligin
Jut.Sek.T-1.27–28 (IIc) nom bitig amtı [ ] yme nomlayur mn kinki --- burḫanlar yme nomlaġaylar
Jut.Sek.T-1.235 (Ia) ol edgü küm ol edgü öd körmişi talulamışıi amtı tŋrim
Jut.Sek.T-1.257–258 (Ia) uluş sayu balḳ sayu birür ol --- kim amtı işletirler tolu tip tüz tip bütmek
Jut.Sek.T-1.356–357 (IIc) ------ ertiler atları bo erür anın amtı biz birle

Tövbe Uygurca tövbe duası (Zieme)

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 40.2 [U 3114]-3 amtı timin ḳılmış yaz--uḳumuznı bilinür-biz :
T II Y 40.4 [U 3116]-14–19 … yüzlüg yavlaḳ yek içgekler-de taḳı artuḳraḳ tsuy irinçü ḳıltım(ı)z erser: amtı ol ḳılmış aġar ts-uy ayıġ ḳılınç(ı)m(ı)znı ḳaltı ḳur--uġ ḳovuḳ sögüt özeni …
T II Y 40.1 [U 3113]-23–30 … o bėş türlüg an(a)ntaraas atl(ı)ġ aġar tsuy ayıġ ḳılınç ḳıltım(ı)z erser : amtı ök--ünür biz :
T II Y 40.5 [U 3117]-41–42 … ḳıltım(ı)z bilip ḳıl-madım(ı)z erinç bilmetin uḳmatın ḳıl--tım(ı)z erser : amtı anı uḳunur-biz :
T II Y 40.5 [U 3117]-43–45 … n [tamu]daḳı ört yalın utru ünmezken örtlüg yėr--[lerde?] taḳı aġtanmazḳan amtı ökünelim :

Man Manichaica I-III

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 171-174–225 … agazlanmış boltı [ulu]g ögrünçün yme bitilm[iş] boltı agır s(e)vinçin yme amtı tükel türlüg etigin bitilmiş boltı … … … uyatmakın bu … … … … [t](e)ŋri t( …
T II D 171-226–236 … tirgök [alp] borguçan alp [t(a)r]kan beg elantük erksintük u[gurın]ta yme amtı bolzun
T II D 173 a1-305 amtı inçe b(e)lgürtti
T II D 173a2-425–427 amtı y(a)rlagkançuçı kaŋamaz edgü kılın-çlıg elig(e)mez sans(a)z tümen yıl bolt …
T II D 173a2-437–439 amtı y(a)rlagkançuçı elig t(e)ŋrim y(a)rl(a)kaŋ ol m(e)ŋigü tükellig münsüz özü …

KT Kül Tigin Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KT G 3 ol (a)mtı : (a)ń(ı)g yoḳ : türük: : ḳ(a)ġ(a)n : ötük(e)n : yış : ol(u)rs(a)r : ėlte …
KT G 11 türük, : (a)mtı : bod(u)n : b(e)gl(e)r : bödke : kör(ü)gme : b(e)gl(e)rgü : y(a)n(ı)lt(a)ç …
KT D 8–9 ėll(i)g : bod(u)n (e)rt(i)m : ėl(i)m : (a)mtı ḳ(a)nı : k(e)mke : ėl(i)g : ḳ(a)zġ(a)nur m(e)n : tėr (e)rm(i)ş : ḳ(a)ġ(a)n …
KT K 2 ol (a)mtı : (a)ń[(ı)g yoḳ : t]ürük : ḳ(a)ġ(a)n : ötük(e)n [yiş : ol(u)rs(a)r : ėl]te …

BK Bilge Kagan Yazıtı

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
BK K 8 türük : (a)mtı : bod(u)n : b(e)gl(e)r : bödke : kör(ü)gme : [b(e)gl](e)r[g]ü :y(a)ŋ(ı)lt( …
BK D 8 ėll(i)g bod(u)n [(e)rt(i)m : ėl(i)m : (a)mtı ḳ(a)nı : k(e)mke : ėl(i)g : ḳ(a)zg(a)nur m(e)n : tėr (e)rm(i)ş]
BK G 13–15 … a)b(ı)m : ḳ(a)ŋ(ı)m : türük: : belge : ḳ(a)g(a)n : ol(u)rtuḳınta : türük : (a)mtı : b(e)gl(e)r : kėsre : t(a)rduş : b(e)gl(e)r : kül çor : b(a)şl(a)yu : ul( …
BK G 13–15 … ruḳ : s(e)b(i)g kül (e)rḳ(i)n : b(a)şl(a)yu : / ul(a)yu : buyruḳ : bunça : (a)mtı : b(e)gl(e)r : ḳ(a)ŋ(ı)m : ḳ(a)g(a)nḳa : (e)rt(i)ŋü (e)rt(i)ŋü : tim(e)g : …

TT TT I-X

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.8.-148 … i saŋa [.] özüŋe öŋ işin başlaġıl [.] aşnu -ḳına öŋi bu saw-ḳa köŋleme [.] amtı-ḳına turḳaru işingin türüŋ tutġıl . küneyiŋi köŋülŋin inçkü -lüg ḳılġıl .
T II D 178b. 180-3–6 di / hr monoġ ///// nuneşon vozehed ohend . zornen muhrġon zomeġ nibost amtıi ertip ḳalır
T III D 2601-3 asra köŋülin yüküŋelii . alıŋ amtıı umuġ ınaġ [.]
T III 2602-64 apam birög munıteg [.] arıġ nomlap ḳotmasar . amtıḳategii yėrtinçü. alḳınmazmu ertii

U Uigurica I-IV

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
U II, T. II, Y., 48-44 amtı-ḳan ökünser ol yėg bolġai ..
U II, T. II Y 42.-63 amtı-ġan ökünser ol yėg bolġai

KİP Saddharmapuṇḍarīka Sūtra

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KİP 155 teŋrim biz amtı ḳuanşi im pusarḳa tapıġ uduġ tėgürelim ..
KİP 178–179 mėn amtı siziŋe azḳıya nomlayın

KP Kalyanamkara Papamkara

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP XI-7–8 mėn amtı .. .. ög ḳaŋ köŋlin bertmeyin
KP XVI-5 amtı köŋül-çe alıŋ

O Ongin Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
O 7 “Yabız bat biz Azıġ üküşüg körtüg erti Sül[el]im!” tėr ermiş “Amtı beglerim e!” tėr ermiş “B(i)z az b(i)z tėyin ḳork[malım]”…

Sü Süci Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Süci 7–8 marıma yüzer torwġ bėrtim yėgenimin atımın körtẅm amtı öltẅm k…

IB Irk Bitig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
IB 65 66.(a)mtı (a)mr(a)k ogl(a)n(ı)m, (a)nça biliŋl(ė)r:

Aynı gövdeden maddeler

“amtı” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).