İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

artaḳ sıfat

10 geçiş 2 biçim 3 eser KuTKBAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bozuk, yoz, kötü; bozguncu: “yaraġsız artaḳ ol kim ḳılur erdiler” yaptıkları yakışıksız, bozuk şeydir; “artaḳ yawuz işligler” bozuk, kötü işliler. Tanıklar: KuT2
  2. “öḍlek artaḳı” zamanın bozukluğu: “öḍlek artaḳın dostlar cefasın ayur” zamanın bozukluğunu ve dostların cefasını anlatır. Tanıklar: KB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): artaḳ — yalın hâliyle 9 kez

Çekimli biçimler (1):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 28/19a3 139 bütünlükin bu ögür helak bolmışlar ol olar anıŋ içinde yaraġsız artaḳ ol kim ḳılur erdiler
Ku. T. 32/4a2 … ın boġuzlayur erdi erkek oġlanlarını tirig ḳoḍar erdi uraġutlarını ol erdi artaḳ işliglerdin
Ku. T. 35/49a2 … ek dünya içre hem aḫiret içre bütünlükin yanġumız taŋrıḳa turur bütünlükin artaḳ yawuz işligler olar ot ėşleri tururlar
Ku. T. 37/17b3 22 nek bolġay mu sizler eger erklense sizler kim artaḳ iş ḳılsa sizler yer içinde kesse sizler yaġuḳlarıŋıznı

KB Kutadgu Bilig

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 2340 itiglig az eḍgü üküşte körü / telim tuştı artaḳ üküş sü bile
KB 2763 uwut ol tıḍıġlı yaraġsız işig / uwut ol iter ḳılḳı artaḳ kişig
KB 5752 bu ḫalıġ bilirde naru barsa men / iḍi artaḳ erdi tapuġ ḳoḍsa men
KB 6565 II. ÖḌLEK ARTAḲIN DOSTLAR CEFASIN AYUR / / turayı barayı ajunuġ kezeyi / vefalıġ kim erki a …

AH Atebetü’l-Hakâyık

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
AH 393–396 ajun toldı ‘udvan cėfa cėvr bile ḳanı bir vėfalıġ bar erse tile sen artaḳ sen anın ajun artadı nelük bu ajunḳa ḳılur sen gile
AH 413–416 aya artaḳ işlig sevinçin salın seniŋ ruzgarıŋ bu köŋülçe ḳılın tilekçe tiril inç far …

Aynı gövdeden maddeler

“artak” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).