İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ayet isim

32 geçiş 17 biçim 2 eser KuTKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Ayet; Tanrı’nın indirdiği sözlerin her bölümü; Tanrı’nın varlığını gösteren işaret, mucize (çevirilerde “nişan” ile birlikte): “biziŋ ayatlarımıznı yalġan tuttılar” ayetlerimizi yalanladılar; “taŋrınıŋ ayetlerini tanlur” Tanrı’nın ayetleri inkâr edilir; “rahmannıŋ ayatları oḳınsa” Rahman’ın ayetleri okununca; “körkitmedimiz olarḳa ayetdin meger ol uluġraḳ” onlara gösterdiğimiz her mucize öncekinden büyüktü; “körkitür sizke nişanlarını, ḳayu ayatıŋa taŋrınıŋ tanar sizler” size işaretlerini gösteriyor; Tanrı’nın hangi ayetini inkâr ediyorsunuz; “meniŋ ayetlerimḳa az bahanı” ayetlerime karşılık az bir değer. Tanıklar: KuT4
  2. (KB) Tanrı’nın verdiği işaret: “ḳulı eḍgüsin ḳoldı birdi ayat” (Tanrı) kulunun iyiliğini diledi, (rüyada) işaret verdi. Tanıklar: KB

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

“ayat” (Arapça çoğul biçim) ve “ayet” yazımları tek maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ayet — yalın hâliyle geçmiyor

Çekimli biçimler (17):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

31 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/95a2 140 çın-oḳ indürdi siziŋ üze bitig içinde ḳaçan kim eşitse siz taŋrınıŋ ayetlerini tanlur aŋa füsus tutlur anı olturmaŋlar olar birle kirmeginçe söz içinde a …
Ku. T. 28/62a1 203 ḳaçan kelmese olarḳa bir ayetḳa ayurlar: nelük üḍürmediŋ anı ayġıl: bütünlükin uḍar men ol kim yarlıġ tegr …
Ku. T. 34/9b1 46 kelmez olarḳa bir nişan iḍi ayat--larındın meger erdiler andın ewürgenler
Ku. T. 35/60a3 63 mundaġuḳ yalġanlanur anlar kim erdiler taŋrınıŋ ayatlarıŋa tanıġlılar
Ku. T. 36/24b1–2 35 bilür anlar kim tartışurlar ayatlarımız içinde yoḳ olarḳa hiç ḳorınçu yer

KB Kutadgu Bilig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 4370 bu tüş ilmi körgil baġırsaḳ bayat / ḳulı eḍgüsin ḳoldı birdi ayat

Aynı gövdeden maddeler

“ayet” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).