İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

bire

10 geçiş 1 biçim 2 eser MaitKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Maytrısimit’te) fersah, bir uzunluk ölçüsü (bere): “tümen bire bolur” on bin fersah olur; “bir bire uluġ … saŋram” bir fersahlık büyük manastır. Tanıklar: Mait2

KB’deki üç örnekte bire bir- (vermek) fiilinin ulaç biçimidir: “tapuġ bire begler aġırlar ḳuluġ” beyler hizmet vereni ağırlar.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): bire — yalın hâliyle 583 kez

Çekimli biçimler (0):

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.027.30 … çambudvip uluş tep tegirmi tolun ... -rlug bolur kėŋin yitiz--in ... tümen bire bolur..
Mai.Tek.028.15–20 … / m yüz bir türlüg boduġın bodumış osuglug hua çeçekin yaratag--lag tümen bire kėŋ çmbudvip uluş- -lug ... (o)rtu--sınta altun- -ın (kü)müşin vayturin sp …
Mai.Tek.030.08–13 taḳı yėme ol kitumati kent uluşta bir bire kėŋ tüp törtkil tört kat altunın / / arka altı tür(lüg) ... kat yürü(ŋ) …
Mai.Tek.060.03–07 … rgülüg tag seŋirin yimirgeli üçün ulug toyın et-özin belgürtüp ıḳi yigirmi bire yėrde ötrü yadag baru yarlıḳap k- ...
Mai.Tek.081.36–38 bularnaŋ ara aŋ üst- -(ü)n mıŋ yüz artuḳı tört elig bire (ulug) sançip atlıg (ta)mu erür..

KB Kutadgu Bilig

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 392 ḳılumaz ma şükrüŋ saŋa men bire / meniŋdin şükür ḳıl saŋa sen sira
KB 611 tapuġ bire begler aġırlar ḳuluġ / tapuġ siŋse boldı kiçig öz uluġ
KB 1816 kişi ögrenipmü bolur ol bügü / azu tadu bire toġarmu tigü

Aynı gövdeden maddeler

“bire” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).