Derlem sözlüğü · madde
birer sayı
Tanım
- Birer, teker teker: “üküş sözleme, söz birer sözle az” çok konuşma, sözü birer birer, az söyle; “üküş tıŋlaġu söz, birer sözlegü” sözü çok dinlemeli, birer birer söylemeli; “bu yaġız yėr üzeki kog topraḳ birer evin sanaġalı” yeryüzündeki toz toprağı tane tane saymak için; “bo birerig saqınu” bunları birer birer düşünerek. Tanıklar: MaitShoRKB2
- (Zaman) bazen, kimi zaman: “birer ödün aġı barim yıġarlar, birer ödün ḳunçuy ḳatun bėrle …” kimi zaman mal mülk yığarlar, kimi zaman hatunlarla …; “birerde” ara sıra. Tanıklar: Mait
- Bazı, kimi: “bar birer uġuşluġ tınlıġlar” bazı soydan canlılar var. Tanıklar: Abh
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): birer — yalın hâliyle 2.677 kez
Çekimli biçimler (4):
Bağlamlar
Bütün geçişler (42) →KB Kutadgu Bilig
14 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 172 | üküş sözleme söz | birer | sözle az / tümen söz tügünin bu bir sözde yaz |
| KB 1422 | usal yalŋuḳ oġlı üküş neŋ tirer / yigüke tegirmü saḳınmaz | birer | |
| KB 3608 | tişi şuhbeti me bu erlik otın / öçürmek üçün ol | birer | sa‘atın |
| KB 5566 | çıġayıġ küḍezilse ortu ḫolur / bu ortu | birer | tınsa baylıḳ bulur |
| KB 6043 | şatu tüşte ‘izz ol aġarı teŋi / | birer | baġna sayu aġırlıḳ öŋi |
Abh Abhidharma (Shogaito)
13 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Abh.Sho. 123–127 | … leyü ögüp tŋri burḫan-nıŋ edgü -ler-i-niŋ yėg ayaġuluḳ erdükin tėp答爲有一類bar | birer | uġuş-luġ tınlġ-lar ülgülep nom-ladaçı kişi-niŋ. |
| Abh.Sho. 129–135 | … uġuş-luġ-lar üçün kergek aŋayu ögmek tŋri burḫan-nıŋ edgü-ler-in yene bar | birer | uġuş-luġ-lar isdeyü ol yörüg töz-in eşidip tŋri burḫan-nıŋ üz-eliksiz bilg … |
| Abh.Sho. 1590 | sav-ın kergek ḳavşurup yörmek ol aşnu-ça | birer | yöre tüketdi erti. |
| Abh.Sho. 2024–2026 | azu-ça yme bar | birer | uġuş-luġ(-lar) kişi-sin tuda ülgülep bilip nomladaçı kişig tėmin ök kėrdgü … |
| Abh.Sho. 3098–3101 | … lakoş-ta kėn inçip böle adırtlayu tükedgey biz üç ėdigsiz-ler -niŋ yörügin | birer | baḫşı-lar böle adırtlayu karikda söz-leti erti munda kök ḳalıḳ tıdıġ-sız t … |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 2.2.1 /8–9 | … nı emgektin tartdaçı erür tép bilip : bir uçluġ köŋülin bir ikintişke : bo | birerig | saqınu tükettükde ikirerig saqınġu ol : |
| Sho.Rosia 8.3 /5 | antaġ yene | birer | süs-ük 信心 -lüg upası-lar/upasanç-lar. |
| Sho.Rosia 8.3 /94 | inçip ol {艹+廾} -lar anḍaġ yene | birer-te | 仏 ḳutıŋa 心 öriḍür-ler. |
| Sho.Rosia 8.3 /95–96 | … öriḍmiş 心 -lerindin yanar-lar ınça ḳaltı ḳaraŋġu-ta atmış oḳ 一 -te tapışp | birer-te | yene tapışmamış teg :: |
| Sho.Rosia 8.3 /265–266 | … n-larda öŋdünki tavranmaḳ tuş -ta turmış {艹+廾} -larḳa bo 三千大千世界 yér suv-ta | birer | 仏 -lar uluş-ı atlġ birer 世 (yér suv)-ta ilendeçi eksşndeçi :: |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.Tek.038.27–29 | bu yaġız yėr üzeki kog topraḳ | birer | evin sanaġalı.. neŋ munuŋ bilge biliginiŋ sanın saḳışın alġalı |
| 7a-9–12 | … ġ . . . üç [ta]mu . . . tuyur tŋri yėriŋe nirwanḳa barġuluḳ yoluġ açar ayu | birer | . . |
| Mai.T-11.16b.18–27 | birer | ödün aġı barim altun kümüş aġ(ı)lıḳta yıġarlar .. birer ödün ḳunçy ḳatun b … | |
| Mai.T-11.16b.18–27 | birer ödün aġı barim altun kümüş aġ(ı)lıḳta yıġarlar .. | birer | ödün ḳunçy ḳatun bėrle emranmaḳ yirtinçü meŋisin meŋi-leyürler .. bėr ödün … |
AH Atebetü’l-Hakâyık
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 221–224 | niḳab kötrür ajun | birer | yüz açar yazar ḳol ḳuçar teg yana terk ḳaçar yayınḳı bulıt teg ya tüş teg … |
| AH 361–364 | neçe tetik erdin | birer | sehv kelür neçe pür hünėrlıġda bir ‘ayb bolur bu bir ‘aybdın ötrü başın ke … |
| AH 449–452 | aya hukmin ajun tapa üggüçi yirip munı | birer | yana öggüçi uġan hukmi birle kelür kelgen iş anıŋ ėmri birle teger teggüçi |
U Uigurica I-IV
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. III M. 207.-51–54 | kim-ler birök bu darnı-nı [!] kün kün sayu | birer | otuz ḫata sözleser .. ol inçip uluġ yėrtinçü-lügler üze ayaḳalı tekimlig b … |
KP Kalyanamkara Papamkara
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KP IX-7–8 | aġıçı başçısı aġıçı-lar | birer | ödün öŋi barzun |