Tanım
- Eziyet, zulüm, cefa; “cefa ḳıl-” eziyet etmek, incitmek: “vefa körkitür sen ḳılur sen cefa” vefa gösterir, (ama) cefa edersin; “cefa ḳılsalar bu vefa ḳılsa şük” (ötekiler) cefa etseler de bu vefa eder, susar; “cefa ḳıldaçıŋḳa yanut ḳıl vėfa” sana eziyet edene vefayla karşılık ver; “ajun toldı ‘udvan cėfa cėvr bile” dünya düşmanlık, eziyet ve zulümle doldu. Tanıklar: KB3AH3
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): cefa — yalın hâliyle 36 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- cefa 33 (KB, AH) · cėfa 3 (AH)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (41) →KB Kutadgu Bilig
37 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 716 | velikin yayıġ sen özür bivefa / vefa körkitür sen ḳılur sen | cefa | |
| KB 2041 | tili yalġan erniŋ cefa ḳılḳı ol / | cefa | kimde erse uş ol yılḳı ol |
| KB 3432 | cefa ḳılġuçıḳa ḳılu tur vefa / vefa er ḳılur ol isizler | cefa | |
| KB 6127 | ḳılıḳı | cefa | ol ḳılınçı otun / yaruḳluḳı azraḳ üküşi tütün |
| KB 6467 | vefa kitti ḫalḳta | cefa | urdı iz / ınanġu tayanġu kişi boldı ḳız |
AH Atebetü’l-Hakâyık
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 325–328 | musulmanḳa müşfiḳ bolup mihriban saŋa sanduḳuŋ teg musulmanḳa san | cefa | ḳıldaçıŋḳa yanut ḳıl vėfa arımaz neçe yusa ḳan birle ḳan |
| AH 385–388 | … kişilik isiz ḳanı ḳança bardı kişilik isiz vėfa köli suġlup ḳurup yularlı | cėfa | toldı taştı teŋizdin eḍiz |
| AH 393–396 | ajun toldı ‘udvan | cėfa | cėvr bile ḳanı bir vėfalıġ bar erse tile sen artaḳ sen anın ajun artadı ne … |
| AH 441–444 | hünėrlıġḳa ajun vėfasızraḳ ol hünėrsızḳa mundın | cėfa | azraḳ ol hünėr birle dėvlėt birikmekliki bulunmaz ḳamuġ ḳızda ol ḳızraḳ ol |
Aynı gövdeden maddeler
“cefa” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).