İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı Türkçesi · 7.–14. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

cem‘ isim

3 geçiş 2 biçim 2 eser KuTKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Topluluk, bir araya gelmiş kalabalık, ordu: “fürḳan küninde iki cemʿ ḳarışmışı künde” furkan gününde, iki topluluğun karşılaştığı günde. Tanıklar: KuT
  2. “cemʿ küni” kıyamette herkesin toplanacağı gün: “ol kün tėrer sizni cemʿ küninde” sizi toplanma gününde bir araya getireceği gün. Tanıklar: KuT2
  3. “cem‘-u tefriḳ” (KB, hesap bilimi) toplama ve çıkarma: “yana cem‘-u tefriḳ misaḫatḳa öt” sonra toplama, çıkarma ve alan ölçümüne geç. Tanıklar: KB2

Bu maddenin anlamları farklı eserlerde tanıklanıyor. Anlam kayması listesi →

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): cem‘ — yalın hâliyle 3 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • cem‘ 2 (KuT) · cem 1 (KB)

Çekimli biçimler (0):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
8 … eger biter erse siz taŋrıḳa ol kim ıḍtımız ḳulumız üze fürḳan küninde iki cemʿ ḳarışmışı künde taŋrı ḳamuġ neŋ üze uġan ol
Ku. T. 38/70a2 9 ol kün tėrer sizni cemʿ küninde ol taġabün küni kim tapsa taŋrıḳa ḳılsa eḍgülük örter andın yawuzl …

KB Kutadgu Bilig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 4381 yana cem‘-u tefriḳ misaḫatḳa öt / yiti ḳat felekni yatur yamça tut

Aynı gövdeden maddeler

“cem” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).