Tanım
- Hacip, saray kapısını ve teşrifatı yöneten görevli (KB’de Küsemiş): “iligke yaḳın has ḫacib erdi bir” hükümdara yakın bir has hacip vardı; “körü aldı ḫacib orun birdi tör” hacip onu karşıladı, başköşede yer verdi; “uluġ ḫacib artuḳ bütün çın kerek” büyük hacip çok güvenilir, dürüst olmalı; “uluġ hacib elgi tegir belgülüg” büyük hacibin eli (bu işlere) ulaşır. Tanıklar: KB4
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫacib — yalın hâliyle 37 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- ḫacib 29 (KB) · hacib 8 (KB)
- ḫacibḳa 3 (KB) · hacibḳa 1 (KB)
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (47) →KB Kutadgu Bilig
47 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 505 | iligke yaḳın has | ḫacib | erdi bir / ayı ersig ilig bile sözke sır |
| KB 523 | ḪACİB SU‘ALİ AY TOLDIḲA / / ayıttı | ḫacib | emdi köŋlüŋ neteg / kelip ḳayda tüştüŋ ne ornuŋ neteg |
| KB 559 | mini kördi | ḫacib | sözüm tıŋladı / yaraġı körü tursu vaḳtı öḍi |
| KB 580 | ḫacib | çıḳtı aydı ay ay toldı tur / tapuġḳa körüngil ḳutuŋ badı ḳur | |
| KB 2490 | törü hem toku öŋdi yinçke tapuġ / uluġ | hacib | itse açar yol ḳapuġ |
Aynı gövdeden maddeler
“hacib” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).