Tanım
- Hekim, bilge, filozof: “ḫaḳimlerke hikmet asıġ ḳılmadı” bilgelere hikmet fayda vermedi; “yime yaḳşı aymış otaçı ḫakim” hekim, bilge de güzel söylemiş; “anın tezginür kör hakimler başı” bilgelerin başı bununla döner. Tanıklar: KB3
- (Kur’an çevirisinde, Tanrı’nın sıfatı) Hakîm, hikmet sahibi: “taŋrı üskindin ʿaziz hakim” aziz, hakîm Tanrı katından; “erür taŋrı keŋ rahmetlig hakim” Tanrı rahmeti geniş, hikmet sahibidir. Tanıklar: KuT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): hakim — yalın hâliyle 6 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- hakim 4 (KuT) · ḫakim 2 (KB)
- hakimler 1 (KB) · ḫakimler 1 (KB)
Çekimli biçimler (3):
Bağlamlar
Bütün geçişler (9) →KB Kutadgu Bilig
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 1198 | ḫaḳimlerke | hikmet asıġ ḳılmadı / bügülerke bilgi elig tutmadı | |
| KB 2786 | iḍi me batıġ hendese saḳışı / anın tezginür kör | hakimler | başı |
| KB 4617 | yime yaḳşı aymış otaçı | ḫakim | / ḫakimler sözini yawuz tigli kim |
| KB 4617 | yime yaḳşı aymış otaçı ḫakim / | ḫakimler | sözini yawuz tigli kim |
| KB 6020 | negü tir eşitgil mu‘abbir | ḫakim | / ayıtġu kerek er tüşer erse kim |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 25/3a1–3 | … amrulsun üçün köŋülleriŋiz anıŋ birle yari yoḳ meger taŋrı üskindin ʿaziz | hakim | |
| 4 | … çinde kim taplaşsa sizler anıŋ birle kesilmişde kiḍin ol taŋrı erür bilgen | hakim | |
| Ku. T. 26/88b3 | … eger aḍrılsa muŋsuz ḳılur taŋrı ḳamuġnı kėŋlikdin erür taŋrı keŋ rahmetlig | hakim | |
| Ku. T. 36/89b1 | 2 bitigni indürmek ʿaziz | hakim | taŋrıdın kim ʿaziz taḳı bütün işlig turur |